Skip to content
Skip to navigation menu

English

Caplaniaeth Fwslimaidd ym Mhrydain

21 Medi 2011

islam logo web

Mae gan gaplaniaid Mwslimaidd ym Mhrydain rôl strategol bwysig yn y rhyngwyneb rhwng sefydliadau cyhoeddus aml-ffydd, seciwlar a chymunedau Mwslimaidd amrywiol, yn ôl yr hyn y mae ymchwil newydd gan y Brifysgol wedi’i ganfod.

Nod y prosiect tair blynedd yw darganfod mwy am gefndir, hyfforddiant, rôl ac effaith caplaniaid Mwslimaidd ym Mhrydain heddiw, ac fe gaiff ei arwain gan Dr Sophie Gilliat-Ray o’r Ganolfan ar gyfer Astudio Islam yn y DU, sy’n gweithio yn yr Ysgol Hanes, Archaeoleg a Chrefydd.

Mae caplaniaid Mwslimaidd yn gweithio mewn nifer o sefydliadau cyhoeddus ym Mhrydain erbyn hyn, megis carchardai, ysbytai, meysydd awyr, Llysoedd EM, sefydliadau addysg uwch a sefydliadau milwrol.

"Mae caplaniaeth yn faes gwaith sy’n ehangu’n gyflym ar gyfer gweithwyr proffesiynol crefyddol Mwslimaidd yn y DU, ond ychydig iawn yr ydym ni’n ei wybod am waith a rôl y caplaniaid hyn," meddai Dr Gilliat-Ray. "Roedden ni am ateb cwestiynau fel: Pwy sy’n penderfynu dod yn gaplan Mwslimaidd? Beth sy’n gysylltiedig ag ymarfer caplaniaeth Fwslimaidd? Beth yw effaith caplaniaeth Fwslimaidd o fewn y sefydliadau maen nhw’n eu gwasanaethu, a thu hwnt?"

Dyma rai o’r canfyddiadau allweddol:

· Cyfiawnhad Islamaidd cryf dros waith caplaniaeth o’r prif ffynonellau Islamaidd, yn enwedig yn y cyd-destun gofal iechyd, gyda chaplaniaid yn dyfynnu’r enghraifft o’r Proffwyd Muhammad yn ymweld â phobl wael;

· Mae agenda’r Llywodraeth ar Atal Eithafiaeth Dreisgar wedi effeithio ar waith caplaniaid carchardai ac addysg uwch yn arbennig;

· Mae cymdeithasau caplaniaeth Fwslimaidd proffesiynol yn llwybr da ar gyfer cymorth a chyngor;

· Mae gan gaplaniaid sy’n fenywod rôl hanfodol mewn perthnasoedd a thrafodaethau rhwng cleientiaid a theuluoedd;

· Mae caplaniaid Mwslimaidd wedi cael eu hintegreiddio’n dda o fewn timau caplaniaeth aml-ffydd ar y cyfan ac mae ganddynt ymagwedd gydweithredol o weithio gyda phobl o bob cefndir, a rhoi gofal a chymorth bugeiliol iddynt;

· Mae caplaniaid Mwslimaidd yn hynod ymwybodol o lawer o’r ffactorau cymdeithasol enbyd sy’n wynebu Mwslimiaid ym Mhrydain, ond ychydig iawn ohonynt yn unig sy’n rhannu eu profiadau a’u harbenigedd mewn modd rhagweithiol. Maent yn aml yn teimlo nad yw cymunedau Mwslimaidd, ac yn fwy penodol y pwyllgorau mosg a’r imamiaid, yn barod i ymdrin o ddifrif â materion tabŵ megis cymorth i gyn-droseddwyr, camddefnyddio sylweddau neu drais yn y cartref.

"Mae ein gwaith gyda chaplaniaid Mwslimaidd wedi galluogi i ni werthuso rhai o’r heriau ymarferol a diwinyddol sy’n wynebu cymunedau Mwslimaidd ym Mhrydain, ac addasu traddodiadau Islamaidd yn ehangach yn unol â dynameg bywyd cyhoeddus. Yn hytrach nag astudio’r materion hyn yn haniaethol, mae ein hymchwil sy’n seiliedig ar waith maes yn dangos sut mae’r materion hyn yn amlygu eu hunain mewn bywyd gwaith bob dydd," meddai Dr Gilliat-Ray.

Roedd yr ymchwil yn cynnwys cyfweliadau â 65 o gaplaniaid Mwslimaidd, sy’n wrywod ac yn fenywod, arsylwi caplaniaid Mwslimaidd wrth eu gwaith a chynnal grwpiau ffocws a chyfweliadau gyda grwpiau rhanddeiliaid. Dywedodd un troseddwr ifanc sy’n Fwslim fod y caplan Mwslimaidd yn fodel rôl pwysig iddo ef, a’i fod yn helpu cryfhau ei ffydd:

"Pan fyddwch chi o gwmpas yr Imam neu pan fydd yr Imam yn eich pasio [yn y coridor], y geiriau cyntaf sydd fel arfer yn dod i chi ydy "Assalamu alaikum" ac ....rydych chi’n cael eich atgoffa o Allah."

Mae caplaniaid Mwslimaidd yn llawn cymhelliant yn eu gwaith. Myfyriodd un caplan yn yr astudiaeth ar ei rôl:

"Rydw i wrth fy modd yn gwneud yr hyn rwy’n ei wneud, rydw i wrth fy modd â’r cyfrifoldebau sydd gen i, fy rôl, yr ymwybyddiaeth sydd gen i, yr arweiniad rwy’n ei roi, y gofal rwy’n ei roi, yr ysgwydd a’r glust rwy’n eu rhoi. Mae’r rhain yn rhoi mwy o foddhad i mi nag unrhyw swydd neu gyflog".

Bydd canlyniadau’r prosiect yn cael eu rhannu gyda chyfranogwyr mewn cynhadledd arbennig ar 22 Medi yn y Brifysgol. Y digwyddiad hwn yw’r gynhadledd genedlaethol pob sector gyntaf erioed ar gaplaniaeth Fwslimaidd ym Mhrydain ac mae’n cael ei chynnal ar y cyd â Chanolfan Astudiaethau Caplaniaeth Caerdydd (Coleg Mihangel Sant).

"Mae cyfleoedd i gaplaniaid Mwslimaidd rwydweithio â’i gilydd o bob cwr o’r DU yn eithriadol o brin. Bydd y gynhadledd hon yn dod ag ymarferwyr, llunwyr polisi, arweinwyr rhwng ffydd ac academyddion blaenllaw sydd â diddordeb mewn arweinyddiaeth grefyddol Fwslimaidd at ei gilydd," ychwanegodd Dr Gilliat-Ray.

Ariannwyd yr ymchwil gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau a Rhaglen Ymchwil Crefydd a Chymdeithas y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol. I gael mwy o wybodaeth am y prosiect, trowch at: http://www.caerdydd.ac.uk/share/research/centres/csi/research/muslimchaplaincyproject/index.html

Newyddion Diweddaraf Staff News