Skip to content
Skip to navigation menu

English

Goleuni newydd ar fecanweithiau’r ymennydd mewn Anhwylder Deubegynol

18 Awst 2008

Gall Anhwylder Deubegynol fod yn gysylltiedig â rheoli gweithgarwch celloedd yr ymennydd, yn ôl astudiaeth geneteg newydd sy’n cael ei harwain gan wyddonwyr yng Nghaerdydd, Athrofa Broad Athrofa Dechnoleg Massachusetts a Phrifysgol Harvard.

Nodweddir Anhwylder Deubegynol gan aflonyddwch dwys mewn tymer sy’n amrywio o iselder i hwyliau da a gall achosi dioddef mawr yn o leiaf 1 y cant o’r boblogaeth.

Yn y dadansoddiad mwyaf o’i fath hyd yn hyn ar gyfer Anhwylder Deubegynol, astudiwyd genynnau dros 10,000 o bobl gan y tîm, a arweiniwyd ar y cyd gan yr Athro Nick Craddock o’r Ysgol Feddygaeth a’r Dr Pamela Sklar a’r Dr Shaun Purcell o Ysbyty Cyffredinol Massachusetts, a Chanolfan Ymchwil Seiciatrig Stanley yn Athrofa Broad yn UDA. Roedd yr astudiaeth yn cynnwys grwpiau’n cydweithio yn y DU, Ewrop ac UDA, gan gynnwys Consortiwm Rheoli Achosion Ymddiriedolaeth Wellcome (WTCCC).

Archwiliodd yr ymchwilwyr tua 1.8 miliwn o amrywiadau genetig mewn 10,596 o bobl – gan gynnwys 4,387 sydd ag Anhwylder Deubegynol.

Canfu’r gwyddonwyr gysylltiad rhwng Anhwylder Deubegynol a dau enyn sy’n helpu gwneud proteinau sy’n rheoli gweithgarwch celloedd nerfol trwy reoli llif ionau sodiwm a chalsiwm i mewn ac allan o’r celloedd.

Genyn o’r enw Ankyrin 3 (ANK3) oedd yn dangos y cysylltiad cryfaf ag anhwylder deubegynol. Mae protein ANK3 yn rhan o’r peirianwaith cellol sy’n rheoli gweithgarwch celloedd. Canfuwyd yr ail gysylltiad cryfaf mewn genyn sy’n gyfrifol am sianeli sy’n rheoli llif calsiwm yn yr ymennydd.

Mae’r canlyniadau yn amlygu’r posibilrwydd y gall Anhwylder Deubegynol ddeillio, o leiaf yn rhannol, yn sgil diffyg yn y mecanweithiau hyn yn yr ymennydd.

Dywedodd yr Athro Craddock, o Adran Meddygaeth Seicolegol yr Ysgol: "Mae gweithgarwch y celloedd nerfol yn dibynnu ar gydbwysedd cemegol bregus. Nid ydym yn gwybod eto a yw’r amrywiadau genetig a ganfuwyd yn ddiweddar yn effeithio ar y cydbwysedd, ac os felly, sut. Fodd bynnag, mae darganfod y cysylltiadau genetig hyn yn arwyddocaol iawn ac rydym yn gobeithio y byddan nhw, gydag amser, yn paratoi’r ffordd tuag at fathau newydd o driniaeth."

Un o’r problemau ag ymchwil anhwylder deubegynol yw y credir ei fod yn cynnwys llawer o wahanol amrywiadau ar enynnau, gyda phob un yn creu effaith gymharol fach. Mae angen samplau mawr ar ymchwilwyr felly i ddod o hyd i arwyddion cymharol wan o salwch, ac maent yn awyddus i fwy o bobl ag anhwylder deubegynol helpu â’r ymchwil.

Mae’r Athro Craddock a grŵp mawr o’i gydweithwyr rhyngwladol wedi sôn am eu canfyddiadau ar-lein yn Nature Genetics.

Tags