Skip to content
Skip to navigation menu

English

Prosiect newydd aml-filiwn yn helpu ffurfio Cymru yfory

11 Medi 2008

Mae ysgolion academaidd ar draws y Brifysgol wedi dod at ei gilydd i sefydlu canolfan ragoriaeth ymchwil gwyddorau cymdeithasol ryngddisgyblaethol i Gymru.

Gan dynnu ar arbenigedd sylweddol a methodolegol staff o’r Ysgolion Gwyddorau Cymdeithasol, Cynllunio Dinas a Rhanbarthol, Astudiaethau Ewropeaidd, Busnes, and Gyfraith, mae’r Brifysgol yn arwain Sefydliad Ymchwil, Data a Dulliau Cymdeithasol ac Economaidd Cymru (WISERD) – prosiect £9M a fydd yn helpu’r llywodraeth, llunwyr polisi, a busnesau i fynd i’r afael yn well â phroblemau cymdeithasol mawr yng Nghymru.

Mae’r ganolfan ymchwil yn cael ei hariannu ar y cyd am bum mlynedd gan y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol a Chyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru, ac mae hefyd yn tynnu ar arbenigedd presennol sy’n bodoli eisoes yn y gwyddorau cymdeithasol ym Mhrifysgol Aberystwyth, Prifysgol Bangor, Prifysgol Abertawe a Phrifysgol Morgannwg.

Mae’r prosiect yn dod â gwyddonwyr cymdeithasol blaenllaw ynghyd o’r sector addysg uwch, a byddant yn defnyddio dull mwy cydgysylltiedig o gasglu a dadansoddi data newydd a data sy’n bodoli eisoes yn y gwyddorau cymdeithasol i ddatblygu darlun manylach o Gymru. Bydd y Ganolfan yn ymdrin â meysydd yn amrywio o weithgarwch a thwf economaidd i addysg, cyfranogiad cymunedol, iechyd a gofal cymdeithasol.

Bydd y Sefydliad yn ceisio cael pobl Cymru i gyfranogi mewn trafodaethau am y mannau lle maent yn byw, a sut gellid eu newid er gwell, a bydd yn ceisio darparu sylfaen ymchwil gadarn i gefnogi gwaith Llywodraeth Cynulliad Cymru i ddatblygu polisïau. Rhagwelir hefyd y bydd yn galluogi Cymru i gystadlu’n well am gyllid ymchwil yn y dyfodol.

Dywedodd Prif Weinidog Cymru, Rhodri Morgan "Mae hwn yn gam sylweddol ymlaen mewn ymchwil gymdeithasol sy’n berthnasol i Gymru. Bydd y ganolfan rhagoriaeth newydd hon yn mynd â ni ymhellach o lawer i lawr y ffordd hon, am fod llunio polisïau effeithiol yn dibynnu ar ddata o ansawdd uchel, a phan fydd y wybodaeth honno wedi’i chydosod, daw’n fan cychwyn ar gyfer datrys problemau a datblygu polisi. Bydd gwaith WISERD yn galluogi’r gymuned gwyddorau cymdeithasol i wneud cyfraniad mwy er mwyn mynd i’r afael â’r materion allweddol yr ydym yn eu hwynebu yma yng Nghymru."

Dywedodd yr Athro Teresa Rees, Dirprwy Is-Ganghellor, Ymchwil ym Mhrifysgol Caerdydd: "Mae hyn yn nodi datblygiad newydd ar gyfer y gwyddorau cymdeithasol yng Nghymru. Nid yn unig y bydd yn gwella cystadleurwydd ymchwil sector Cymru yn y DU ac yn Rhyngwladol, bydd hefyd yn helpu casglu’r mathau o ddata ymchwil sy’n ymwneud â Chymru y gellir eu cymhwyso’n ymarferol er budd pob cymuned yng Nghymru.

"Am y tro cyntaf, bydd Cymru’n gallu ymfalchïo mewn canolfan ragoriaeth ymchwil y gwyddorau cymdeithasol er mwyn cynorthwyo’r Llywodraeth i fynd i’r afael â materion economaidd a chymdeithasol yng Nghymru trwy gasglu data, gan ddefnyddio’r methodolegau ymchwil mwyaf datblygedig, ac ymchwilwyr mwyaf adnabyddus yn rhyngwladol."

Bydd gan y Sefydliad gysylltiad â Chanolfan Genedlaethol Dulliau Ymchwil y Cyngor Ymchwil Economaidd a Chymdeithasol, a bydd yn cael ei gydlynu o Ganolfan ym Mhrifysgol Caerdydd; bydd yn gyfrifol am adeiladu gallu ymchwil y gwyddorau cymdeithasol yng Nghymru, gan ddatblygu cysylltiadau â mentrau eraill yn y DU, a hyrwyddo cydweithredu ar draws disgyblaethau a sefydliadau.

Ar hyn o bryd mae Sefydliad Ymchwil, Data a Dulliau Cymdeithasol ac Economaidd Cymru yn recriwtio 20 o ymchwilwyr i ymuno â thîm sefydledig o ymchwilwyr adnabyddus yn rhyngwladol sy’n gysylltiedig â’r fenter newydd.