Skip to content
Skip to navigation menu

English

Agor ein drysau

04 Medi 2012

Opening our doors

Unwaith eto, bydd Prifysgol Caerdydd yn agor ei drysau fel rhan o ddigwyddiad blynyddol sy’n dathlu treftadaeth bensaernïol Cymru.

Bydd cyfle i ymwelwyr gael cipolwg ar dechnolegau sganio ymennydd cyfoes y Brifysgol, yn ogystal ag amgueddfa godi undydd yn archwilio hanes a gwaith ymchwil y Brifysgol trwy arddangosfeydd, gwrthrychau a delweddau prin a diddorol.

Bydd ymwelwyr hefyd yn cael eu tywys ar daith o gwmpas prif adeilad rhestredig gradd II trawiadol y Brifysgol, a gafodd ei agor yn swyddogol ym mis Hydref 1909 ac sy’n parhau i fod yn ganolbwynt ffyniannus i’r Brifysgol ac i’r brifddinas.

Trefnir y fenter Drysau Agored gan Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru ac mae’n cynnig mynediad rhad ac am ddim i’r cyhoedd i rai o adeiladau mwyaf godidog y wlad a mannau o ddiddordeb hanesyddol a phensaernïol.

Eleni, cynhelir dros bum cant o ddigwyddiadau mewn dros dri chant o safleoedd ledled Cymru. Y rhaglen yw cyfraniad Cymru at Ddiwrnodau Treftadaeth Ewrop.

Yn ôl James Vilares, Swyddog Ymgysylltu â’r Cyhoedd Prifysgol Caerdydd: "Holl bwrpas Agor Drysau yw canfod trysorau cudd eich milltir sgwâr."

"Mae’r rhaglen o weithgareddau ym Mhrif Adeilad ac Adeilad Morgannwg y Brifysgol yn cynnig mewnwelediad unigryw i hanes dysgu yn y ddinas. Bydd rhywbeth yn apelio at bawb yma, gan gynnwys teithiau tywysedig o amgylch adeiladau, arddangosfeydd o lyfrau prin, gweithgareddau ymarferol a’r Amgueddfa Godi gyntaf o wrthrychau’r Brifysgol," ychwanegodd.

Fel rhan o fenter Drysau Agored yr Ymddiriedolaeth Ddinesig, cynhelir y digwyddiad ar ddydd Sadwrn 22 Medi a bydd yn cynnig cyfle i drigolion Caerdydd ac ymwelwyr i’r ddinas ddysgu am hanes diddorol y Brifysgol.

Bydd cyfle i’r rheiny sy’n ymweld â CUBRIC (Canolfan Delweddu Ymchwil i’r Ymennydd Prifysgol Caerdydd) weld y sganiwr MRI, wrth ddysgu sut y caiff ei ddefnyddio i archwilio strwythur a swyddogaeth yr ymennydd dynol, gan gynnwys cysylltedd yr ymennydd, llif gwaed, strwythur cellog a chemeg yr ymennydd.

Bydd yr Amgueddfa Godi yn cynnig mewnwelediad diddorol i hanes Sefydliad Addysg Uwch hynaf Caerdydd trwy arddangosfa newydd. Bydd yr arddangosfa’n cynnwys arteffactau a gwrthrychau sydd fel arfer yn cuddio yn nyfnderoedd labordai a llyfrgelloedd y Brifysgol.    

Gan ymestyn yn ôl i’r cyfnod paleolithig, bydd yr arddangosfa’n rhoi sylw i 12,000 o flynyddoedd o hanes dynol ac yn cynnwys dros 30 o wrthrychau unigryw, gyda phob un ohonynt yn agor y drws ar yr ystod anhygoel o ymchwil a wneir ym Mhrifysgol Caerdydd.

Mae’r gwrthrychau’n cynnwys hidlwr solar o’r Ysgol Ffiseg a Seryddiaeth sy’n cael ei ddefnyddio gan NASA i adeiladu telesgop Alma yn Chile. Wedi i’r telesgop gael ei gwblhau, bydd yn cynnwys 66 antena radio a fydd yn stilio’r ffurfafen mewn ymgais i ddatgloi cyfrinachau creu’r bydysawd. Ymhlith gwrthrychau prin a diddorol eraill y Brifysgol mae teipiadur o’r 1920au a ddefnyddiwyd i ysgrifennu colofn clecs y Telegraph, yn ogystal â ‘Newtown’, sef y gêm cynllunio dinesig o’r 1970au sy’n eich galluogi chi i ‘greu ac adeiladu dinas y dyfodol’.

Fel rhan o’r diwrnod, bydd cyfle i ymwelwyr weld rhai o’r llyfrau sy’n rhan o gasgliad Llyfrau Prin newydd y Brifysgol, sy’n cynnwys 175 incwnabwla (sef y llyfrau argraffedig cyntaf sy’n dyddio o’r cyfnod cyn 1500), atlasau hanesyddol o’r 17eg a’r 18fed ganrif a chasgliad prin o waith cynnar Shakespeare. 

Bydd y Prif Adeilad, sydd wedi’i leoli ym Mhlas y Parc, ar agor i’r cyhoedd o 11am tan 3pm ar 22 Medi. Yn ystod y dydd, bydd Jim Cowan, tywysydd proffesiynol o History and Hauntings Caerdydd, yn arwain tair taith. Bydd dwy ohonynt yn canolbwyntio ar rannau mewnol Prif Adeilad ac Adeilad Morgannwg y Brifysgol, a’r llall yn rhoi sylw i du allan adeiladau trawiadol Canolfan Ddinesig Caerdydd.

Bydd y daith o amgylch y Ganolfan Ddinesig yn cychwyn am 11am, a’r teithiau o amgylch Prif Adeilad ac Adeilad Morgannwg y Brifysgol yn dechrau am 1pm a 2.30pm fel ei gilydd. Bydd pob taith yn para oddeutu awr.  

Cynhelir teithiau i weld casgliad Llyfrau Prin y Brifysgol rhwng 12pm ac 1pm (Saesneg) ac 1pm a 2pm (Cymraeg). Bydd y teithiau o amgylch CUBRIC yn dechrau am 11am ac yn para oddeutu 45 munud.

Mae pob taith yn rhad ac am ddim ond rhaid archebu eich lle o flaen llaw trwy gysylltu â community@caerdydd.ac.uk neu 02920 876935. Mae mwy o wybodaeth ar gael o www.caerdydd.ac.uk/opendoors.

Dolenni cysylltiedig:

Ymddiriedolaeth Ddinesig Cymru