Skip to content
Skip to navigation menu

English

Rhybudd i Arolygwyr Heddlu

07 Mawrth 2012

Mae adroddiad pwysig gan y Brifysgol yn rhybuddio nad yw llwyth gwaith cynyddol Arolygwyr Heddlu yng Nghymru a Lloegr a’r straen sy’n gysylltiedig â hynny yn ‘gynaliadwy’, ac mae’n arwain at weithlu gostyngol, anhapus ac anfodlon sy’n brwydro i ymdopi a rheoli gwasanaethau rheng flaen.

Archwiliodd yr Athro Peter Turnbull a Dr Victoria Wass o Ysgol Fusnes Caerdydd safbwyntiau Arolygwyr Heddlu mewn ymateb i straen a llwyth gwaith cynyddol o ganlyniad i doriadau i gyllid yr heddlu gan Lywodraeth Clymblaid y DU.

Yn ôl yr Athro Peter Turnbull, Ysgol Fusnes Caerdydd: "Wrth i oriau gwaith fod yn gynyddol feichus, mae salwch sy’n gysylltiedig â straen a gorweithio yn cynyddu ac mae swyddogion yn peidio ag ymgeisio am ddyrchafiad i rengoedd yr arolygwyr."

"Pwy fydd yn gweithredu rôl yr arolygwyr yn y dyfodol? Gyda gweithlu gostyngol, anhapus ac anfodlon, sy’n methu ymdopi â gofynion y swydd, bydd ansawdd y gwasanaeth yn gostwng ymhellach ac yn y pen draw, y cyhoedd fydd yn talu," ychwanegodd ef.

Mae’r adroddiad Time for Justice? Long Working Hours and the Well-Being of Police Inspectors, a gomisiynwyd gan Bwyllgor Canolog yr Arolygwyr, Ffederasiwn Heddlu Lloegr a Chymru, yn cynnwys data o arolwg tebyg o Arolygwyr Heddlu'r Alban, ac yn archwilio safbwyntiau dros 5,000 o arolygwyr heddlu er mwyn darparu asesiad cyfoes o oriau gwaith gormodol a’r effaith ar swyddogion unigol ac ansawdd gwasanaethau’r heddlu.

"Mae’r adborth a gawsom ni yn dangos nad yw llwyth gwaith cyfredol yr arolygwyr yn gynaliadwy," dywedodd cydawdur yr adroddiad, Dr Victoria Wass, Ysgol Fusnes Caerdydd.

"Yn y pen draw, ni fydd digon o arolygwyr i reoli’r rheng flaen," ychwanegodd hi.

Mae prif ganfyddiadau’r adroddiad yn cynnwys:

· Mae Arolygwyr Heddlu yn gweithio mwy na’r terfyn 48 awr sydd wedi’i osod yn y Rheoliadau Amser Gwaith yn rheolaidd. Adroddodd un o bob pedwar Arolygydd yng Nghymru a Lloegr eu bod nhw’n gweithio dros 48 awr mewn wythnos, gydag un o bob deg yn gweithio dros 56 awr. Yn yr Alban, adroddodd un o bob pedwar eu bod nhw’n gweithio dros 52 awr yr wythnos, gydag un o bob deg yn gweithio dros 60 awr;

· Adroddodd bron 44% o Arolygwyr yng Nghymru a Lloegr, a dros 38% yn yr Alban, eu bod nhw wedi dioddef salwch yn sgil gweithio oriau hir. Adroddodd y mwyafrif – 53% yng Nghymru a Lloegr a 57% yn yr Alban – fod oriau gwaith hir wedi cael effaith negyddol ar eu perthnasau gyda’u teuluoedd;

· Mae Rhengoedd yr Arolygwyr wedi gweld gostyngiad anghyfartal mewn personél yn ystod y blynyddoedd diweddar ac mae mwy o gyfrifoldebau wedi rhaeadru i lawr y rhengoedd i’r lefel critigol hwn, gan ychwanegu at straen dwy Reng sydd eisoes o dan bwysau;

· Mae oriau gwaith hir wedi bod yn rhan o waith yr heddlu erioed, gan arwain at bryderon cynyddol am yr effaith mae oriau gwaith gormodol ac anrhagweladwy yn ei chael ar iechyd arolygwyr unigol, y straen gall hynny ei gael ar y cydbwysedd rhwng bywyd a gwaith yr arolygwyr, a’r effeithiau negyddol mae’n eu cael ar effeithlonrwydd ac effeithiolrwydd Gwasanaeth yr Heddlu;

· Tra bod arolygwyr yn barod i adrodd salwch, nid ydynt yn barod i leisio’u barn ynghylch eu pryderon gyda’u cyflogwyr na gwrthod gweithio oriau gormodol. Mae nifer arall o’r farn na fydd yr Uwch Reolwyr yn gwrando arnynt nac yn gofidio amdanynt;

· Yn gyffredinol, mae arolygwyr benywaidd ac arolygwyr benywaidd rhan-amser yn benodol, yn ei chael hi’n anodd cyflawni cydbwysedd rhwng bywyd a gwaith pan maen nhw’n rhan o Rengoedd yr Arolygwyr;

· Dilëwyd taliadau goramser o gytundebau arolygwyr ym 1994, sy’n creu peryglon iechyd ychwanegol gan fod gweithwyr sy’n gorfod gweithio goramser gorfodol a di-dâl yn llawer mwy tebygol i brofi ‘gorweithio galwedigaethol’;

· Yn aml, nid oes cofnod cywir o oriau gwaith arolygwyr ac ar hyn o bryd nid oes unrhyw gymhelliad i’r cyflogwr na’r arolygwyr i gadw cofnod cyfundrefnol.

Mae canfyddiadau’r adroddiad mor frawychus bod Pwyllgor Canolog yr Arolygwyr wedi ysgrifennu at 43 Prif Gwnstabl ar draws Cymru a Lloegr yn erfyn arnynt i fynd i’r afael â’r problemau cyn eu bod hi’n rhy hwyr.


Dywedodd Alan Jones, Cadeirydd Pwyllgor Canolog yr Arolygwyr, Ffederasiwn Heddlu Lloegr a Chymru: "Cafodd ein Prif Swyddogion rybudd eglur yn 2007 pan ryddhawyd canlyniadau arolwg Lles yn y Gweithle a ddatgelodd fod arolygwyr mewn perygl o orweithio a fyddai’n arwain at broblemau cysylltiedig ag iechyd.

"Yn anffodus, dewisodd y mwyafrif o’r Prif Gwnstabliaid i anwybyddu ein cyngor a nawr mae gennym weithlu gostyngol, blinedig sydd ar ben eu tenynnau."

"Yn amlwg, mae gan Brif Gwnstabliaid ac arolygwyr ymrwymiad cadarn i’w proffesiwn, ond mae’r adborth yn awgrymu bod camgymeriadau yn mynd i ddigwydd oherwydd oriau hir, blinder ac iechyd gwael sy’n gysylltiedig â straen y swydd.

"Un o’r pethau mwyaf pryderus sy’n codi o’r ymchwil ddiweddaraf hon yw nad yw arolygwyr yn teimlo’u bod nhw’n gallu tynnu sylw eu huwch-swyddogion at eu pryderon oherwydd eu bod nhw’n poeni y byddant yn cael eu hystyried yn wan neu’n analluog. Yn syml, ni fydd gwasanaeth yr heddlu yn gallu cynnal lefel uchel o wasanaeth cyhoeddus os yw’r rheng sy’n gyfrifol am swyddogion rheng blaen ar fin dymchwel.


"Ar hyn o bryd, mae arolygwyr yn rhoi eu swyddi o flaen eu lles personol, felly dim ond mater o amser yw hi cyn bydd trychineb yn digwydd."

Mae copi o’r adroddiad Time for Justice? Long Working Hours and the Well-Being of Police Inspectors ar gael o: www.polfed.org.

Dolenni cysylltiedig

Ysgol Fusnes Caerdydd

Ffederasiwn Heddlu Lloegr a Chymru