Skip to content
Skip to navigation menu

English

Canlyniadau dramatig astudiaeth canser y brostad

30 Mehefin 2010

Athro Malcolm MasonAthro Malcolm Mason

Mae’n bosibl lleihau’r risg o farwolaeth yn sylweddol ymysg dynion sy’n dioddef o ganser y brostad risg uchel neu sydd wedi lledaenu, yn ôl astudiaeth ryngwladol newydd y bu’r Brifysgol yn rhan ohoni.

Mae’r Athro Malcolm Mason, sy’n Bennaeth Oncoleg a Meddygaeth Liniarol yn yr Ysgol Feddygaeth ac yn ymgynghorydd meddygol gydag Ymchwil Canser Cymru, wedi bod yn arwain cangen y DU o arbrawf ymchwil rhyngwladol pwysig ar ganser y brostad ers 1998, pan gafodd ei benodi’n Brif Ymchwilydd y DU, gan arwain yr astudiaeth yn y wlad hon ar ran y Cyngor Ymchwil Feddygol.

Gyda’u cydweithwyr yng Nghanada a Gogledd America, datgelwyd canlyniadau’r astudiaeth gan yr Athro Mason a thîm y Cyngor Ymchwil Feddygol yng nghynhadledd flynyddol fawreddog Cymdeithas Oncoleg Glinigol America yn Chicago.

Cyflwynwyd tystiolaeth newydd ganddynt yn dangos bod cyfraddau goroesi llawer yn well os ychwanegir ymbelydredd at driniaethau hormon safonol wrth drin dynion â chanser sydd wedi lledaenu y tu hwnt i’r brostad.

Gall canlyniadau’r astudiaeth gael effaith bron ar unwaith ar driniaeth dynion sydd â chanser sydd wedi lledaenu i’r meinwe o’i hamgylch, ledled y byd ac yng Nghymru. Canser y brostad yw’r canser mwyaf cyffredin i effeithio ar ddynion yng Nghymru. Yn 2008, bu farw 553 o ddynion yng Nghymru oherwydd canser y brostad, a chaiff tua 10,000 o ddynion yn y DU eu lladd gan ganser y brostad bob blwyddyn.

Y driniaeth safonol ar hyn o bryd ar gyfer dynion sydd â chanser y brostad nad yw wedi ymateb naill ai i ymbelydredd neu lawdriniaeth yw therapi amddifadedd androgen (ADT), sy’n gweithio trwy leihau lefelau rhai hormonau gwrywaidd neilltuol sy’n hybu tyfiant canser.

Edrychodd yr astudiaeth newydd ar driniaeth gyfunol, gan neilltuo 1,205 o ddynion i dderbyn naill ai hormonau yn ogystal ag ymbelydredd neu hormonau’n unig. Ar ôl saith blynedd, roedd 74 y cant o’r dynion a dderbyniodd y ddwy driniaeth yn fyw o’i gymharu â 66 y cant o’r lleill. Roedd y rhai a dderbyniodd y ddwy driniaeth yn byw chwe mis yn hirach ar gyfartaledd na’r rhai a dderbyniodd hormonau’n unig.

Cafodd tua 150 o’r cleifion yn yr astudiaeth eu cynnwys o ysbytai yng Nghymru, ac roedd 73 o’r rhain dan ofal Ysbyty Felindre yng Nghaerdydd.

Wrth siarad am yr arbrawf - canlyniad dros ddegawd o waith - dywedodd yr Athro Mason: "Mae’r astudiaeth eisoes wedi’i chydnabod fel rhywbeth a all newid arferion clinigol. Ar sail y dystiolaeth sydd gennym, byddai’n atal 43 y cant o farwolaethau oherwydd canser y brostad ymhlith dynion â chanser lleol ond risg uchel, neu ganser sydd wedi lledaenu i’r meinwe o’i hamgylch.

"Achosion felly yw tua 40 y cant o’r holl achosion newydd o ganser y brostad yn y DU, ac felly mae gan y canlyniadau hyn y potensial, yn fyd-eang, i atal miloedd o farwolaethau oherwydd canser y brostad bob blwyddyn. Mae llwyddiant yr astudiaeth hon yn destament gwirioneddol i gydweithredu rhyngwladol, ac i’r berthynas weithio glos rhwng Sefydliad Canser Cenedlaethol Canada a Chyngor Ymchwil Feddygol y DU."

Dywedodd Liz Andrews, Cyfarwyddwr Elusen Ymchwil Canser Cymru: "Rydym wrth ein bodd i glywed am lwyddiant yr Athro Mason a’r effaith gadarnhaol y gall gael yn achos dynion sydd wedi derbyn diagnosis o ganser y brostad. Mae effaith yr astudiaeth hon ar driniaeth yn stori o lwyddiant gwirioneddol ac yn amlygu ymchwil canser yng Nghymru."

Tags