Skip to content
Skip to navigation menu

English

Gallai seicoleg fod yn allweddol o ran mynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd

01 Ebrill 2014

Greeland ice sheet web

Fe’i deallir yn eang gan wyddonwyr, er mwyn mynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd, bydd angen chwyldro mewn ymddygiad unigol.

O ystyried bod polisi hyd yn hyn wedi cael llwyddiant cyfyngedig yn unig, mae llywodraeth y DU a rhwydwaith o wyddonwyr wedi awgrymu y gallai ffenomen a elwir yn ‘effaith gorlifo’ fod yn ffordd gost-effeithiol o arafu newid yn yr hinsawdd.

Gyda chyllid grant o €1.5M gan Gyngor Ymchwil Ewrop, dros y pum mlynedd nesaf bydd Dr Lorraine Whitmarsh o Ysgol Seicoleg y Brifysgol yn arwain tîm rhyngwladol sydd â’r dasg o ddarparu tystiolaeth i gefnogi’r ddamcaniaeth hon.

"Rydym eisiau profi a fyddai mabwysiadu ymddygiad gwyrdd newydd - megis ailgylchu – yn gallu arwain at ymddygiadau gwyrdd eraill, megis cymryd eich bagiau eich hun wrth siopa, ac os felly, o dan ba amgylchiadau," dywedodd.

"Mae’r rhan fwyaf o bobl yn barod i wneud newidiadau bach iawn yn unig i’w ffordd o fyw, felly mae angen i ni ddod o hyd i ffyrdd o annog ymddygiad gwyrdd sy’n cyfateb i raddfa her y newid yn yr hinsawdd.

"Dangoswyd eisoes bod yr effaith gorlifo yn effeithiol mewn meysydd megis defnyddio gwregys diogelwch ac ymddygiadau diogelwch eraill, ac rydym yn gobeithio y bydd yn dangos lefelau tebyg o lwyddiant o ran annog ymddygiad ecogyfeillgar.

"Os felly, gallai hefyd gynorthwyo gyda mynd i’r afael â phroblemau cymdeithasol eraill megis gordewdra a throseddu sy’n dibynnu ar newid ymddygiad," ychwanegodd.

Bydd y prosiect yn adeiladu ar ymchwil barhaus a gynhelir gan yr Ysgol Seicoleg ar newid ymddygiad a ffyrdd o fyw gwyrdd, a bydd yn penderfynu a ellir cyflawni gorlifo – a phryd – yn y cyd-destun hwn.

"Mae gennym ddiddordeb mewn profi a fydd angen gwahanol fathau o ymyriadau i greu gorlifo ymddygiadol mewn gwahanol ddiwylliannau, yn ogystal ag a yw effeithiau gorlifo’n fwy tebygol o ddigwydd rhwng categorïau tebyg o ymddygiad megis diffodd goleuadau os nad ydynt yn cael eu defnyddio a throi’r thermostat i lawr," dywedodd Dr Whitmarsh.

"Dyma’r astudiaeth draws-ddiwylliannol gyntaf i ffyrdd o fyw gwyrdd a gorlifo. Os byddwn yn gweld bod gorlifo’n hawdd ei gyflawni, bydd yn debygol o fod yn ddull cost-effeithiol gwirioneddol ar gyfer helpu i fynd i’r afael â newid yn yr hinsawdd," dywedodd.

Dolenni defnyddiol

Ffordd o Fyw Carbon Isel a Gorlifo Ymddygiadol

Yr Ysgol Seicoleg

 

Tags