Canolfan Newyddion

Cydnabod rhagoriaeth

26 Tachwedd 2009

Dr Saman Hewamana yn gweithio yn y labordy

Mae gwyddonydd o Gaerdydd wedi cael cydnabyddiaeth am ei ymchwil arloesol i’r math mwyaf cyffredin o lewcemia ymhlith oedolion, gyda gwobr flaenllaw gan Goleg Brenhinol y Patholegwyr.

Dyfarnwyd Gwobr Ymchwil Aur y Coleg i Dr Saman Hewamana o’r Ysgol Feddygaeth am ei waith ar lewcemia lymffosytig cronig (CLL). Yn benodol, mae’r wobr yn cydnabod ei bapur diweddar a gyhoeddwyd yn y Journal of Clinical Oncology.

Mae’r papur yn disgrifio sut mae mesur protein o’r enw Rel A yn rhoi gwybodaeth glinigol unigryw am gleifion CLL, i’r graddau y gall nodi’n gywir yr unigolion hynny sy’n wynebu’r risg fwyaf y bydd y clefyd yn datblygu ynddynt ac y bydd y canlyniad clinigol iddynt yn wael.

Dyfernir y Wobr Aur gan y Coleg, yn flynyddol, am waith ymchwil rhagorol y mae patholegwyr neu wyddonwyr dan hyfforddiant yn ymgymryd ag ef yn y Deyrnas Unedig.

Mae Dr Chris Pepper yn un o gyd-arweinwyr y tîm ymchwil sy’n cynnwys Dr Hewamana. Wrth roi sylwadau ar y wobr, dywedodd Dr Pepper: "Rydym yn falch iawn bod Sam wedi derbyn yr anrhydedd hon gan ei bod yn gydnabyddiaeth haeddiannol iawn o’r gwaith caled a’r llwyddiant y mae ef wedi’u cyflawni gyda ni dros y pedair blynedd diwethaf."

Un o ganfyddiadau pwysicaf Dr Hewamana yn ystod ei ymchwil fu darganfod cysylltiad rhwng symiau sylweddol o brotein o’r enw NF-kB a thwf CLL. Roedd hefyd wedi gallu dangos bod cyffur arbrofol, y cafodd ei brofi ar gelloedd cleifion mewn labordy, yn gallu rhwystro gweithrediad NF-kB, a pheri marwolaeth celloedd lewcemia o ganlyniad.

Mae’r grŵp ymchwil cyfan wedi gwneud cynnydd sylweddol wrth ddeall a mynd i’r afael â lewcemia. Maent eisoes wedi enwi protein allweddol yn y gwaed sy’n atal cemotherapi rhag lladd celloedd lewcemia ac maent wedi sicrhau prawf o dueddiad genetig i ddatblygu lewcemia lymffosytig.

Ariannwyd ymchwil Dr Hewamana gan Leukaemia Research UK.