Skip to content
Skip to navigation menu

English

Cydnabyddiaeth o astudiaethau rhywogaethau mewn perygl

15 Rhagfyr 2011

Juvenile in snow Web

Wrth i’r hinsawdd newid, pa ffactorau sy’n caniatáu i rai rhywogaethau oroesi tra bod y lleill yn marw?

Bu’r Athro Mike Bruford, o Ysgol y Biowyddorau, ar flaen y gad o ran yr ymgyrch ryngwladol i ddatrys y cwestiwn hwn sy’n mynd yn fwyfwy pwysig.

Mae gwaith yr Athro Bruford wedi pontio llawer o wahanol wledydd a rhywogaethau, a’i nod yw dod o hyd i’r ffactorau genetig sy’n peri i rai planhigion ac anifeiliaid fod yn fwy gwydn wrth wynebu newid amgylcheddol.

Bellach bydd gwobr ymchwil genedlaethol fawreddog yn caniatáu i’r Athro Bruford barhau ac ehangu cwmpas ei astudiaethau, gan edrych ar ragolygon goroesi ystod fwy o rywogaethau.

Mae’r Gymdeithas Frenhinol wedi cyhoeddi’r Athro Bruford yn enillydd Gwobr Teilyngdod mewn Ymchwil fawreddog y Gymdeithas Frenhinol/Wolfson a ariennir gan Sefydliad Wolfson a’r Adran Busnes, Arloesi a Sgiliau ac a benderfynir gan bwyllgor y Gymdeithas Frenhinol. Mae’r cynllun yn darparu cymorth ariannol ychwanegol i brifysgolion ar gyfer gwaith gwyddonwyr a berchir sydd â chyflawniadau a photensial arbennig.

mh  Proff Mike Bruford21 - favoured WebPennawd: Yr Athro Mike Bruford yn Tsieina

Hyd yn hyn, mae gwaith yr Athro Bruford wedi mynd ag ef i Tsieina, lle mae wedi helpu i drefnu genom y Panda Mawr, gan gael mewnwelediadau mae’n bosibl y bydd yn helpu i gadw’r rhywogaeth hon sydd mewn perygl. Yn Borneo, mae wedi astudio poblogaeth yr orang-wtan, sydd fwyfwy dan fygythiad wrth i’w hamgylchedd yn y goedwig law ddiflannu. Mae newydd gwblhau astudiaeth o DNA’r hebog tramor a’r hebog gwlanog mawr, gan ddefnyddio adar o Ysbyty Hebogiaid Abu Dhabi, a fydd yn caniatáu cadwraeth mwy effeithiol o’r rhywogaethau gwyllt.

Bydd y Wobr yn helpu’r Athro Bruford gyda rhagor o brosiectau, gan gynnwys astudiaeth o ddefaid Gogledd Affrica. Mae’n awyddus i ddarganfod sut maent yn goroesi mewn amgylchedd sych sy’n debygol o ehangu os bydd yr hinsawdd yn newid.

Dywedodd yr Athro Bruford: "Rwyf yn falch iawn o gael y wobr hon ac rwyf yn hynod o ddiolchgar i’r Gymdeithas Frenhinol, i Sefydliad Wolfson ac i’r Adran. Bydd eu cefnogaeth yn helpu gyda nifer o brosiectau sydd gennyf mewn golwg ar gyfer ystod o rywogaethau mewn perygl. Mae’r wobr hefyd yn ymwneud â gweithgarwch ymgysylltu ac rwy’n gobeithio gwneud rhagor o waith er mwyn gwella dealltwriaeth y cyhoedd o’r bygythiad cynyddol i blanhigion ac anifeiliaid o gwmpas y byd."

Dywedodd yr Athro Ole Petrisen FRS, Cyfarwyddwr Ysgol y Biowyddorau, "Mae gwaith yr Athro Bruford eisoes wedi cael effaith sylweddol ar lawer o fentrau cadwraeth ledled y byd. Mae ei astudiaethau ar drefnu genomau wedi gwella dealltwriaeth y nodweddion hynny sy’n caniatáu anifeiliaid i oroesi. Mae Gwobrau Teilyngdod mewn Ymchwil y Gymdeithas Frenhinol/Wolfson ymhlith y rhai mwyaf mawreddog yn y byd academaidd. Bydd y wobr hon mae’r Athro Bruford yn ei llawn haeddu yn ei ganiatáu i barhau â’i waith hanfodol gyda rhywogaethau newydd ac amgylcheddau newydd sydd mewn perygl."

Pennawd: Yr Athro Mike Bruford yn Tsieina

Dolenni Perthynol:

Ysgol y Biowyddorau