Skip to content
Skip to navigation menu

English

Lansiad brenhinol i’r ganolfan ymchwil arthritis

24 Medi 2009

Ei Uchelder Brenhinol Dug Caerloyw (chwith) gyda’r Is-Ganghellor Dr David Grant (dde)Ei Uchelder Brenhinol Dug Caerloyw (chwith) gyda’r Is-Ganghellor Dr David Grant (dde)

Cyfarfu Ei Uchelder Brenhinol Dug Caerloyw ag ymchwilwyr, dioddefwyr arthritis, clinigwyr a phobl sy’n codi arian yn lleol pan agorodd prif ganolfan ymchwil newydd yn swyddogol yn y Brifysgol.

Mae Canolfan Biomecaneg a Biobeirianneg yr Ymgyrch Ymchwil Arthritis yn ganolfan bwrpasol ar gyfer ymchwil cyd-ddisgyblaethol sy’n arwain y byd i fynd i’r afael ag arthritis. Mae’n dwyn ynghyd arbenigwyr mewn nifer o feysydd ymchwil gwahanol i ddatblygu dealltwriaeth o arthritis ac i greu triniaethau newydd.

Effeithir ar fwy nag wyth miliwn o bobl yn y DU gan arthritis, ac mae’r cyflwr yn un o brif achosion anabledd. Mae gan ddioddefwyr gymalau anhyblyg, poenus a llidus, ac nid oes unrhyw driniaeth ac eithrio lleddfu symptomau, a gosod cymalau newydd yn y pen draw.

Ariennir y Ganolfan gan £2.5M oddi wrth yr Ymgyrch Ymchwil Arthritis dros bum mlynedd a £7.5M gan y Brifysgol. Bydd peirianwyr, gwyddonwyr biofeddygol ac arbenigwyr meddygol, gan gynnwys llawfeddygon orthopedig, rhiwmatolegwyr a ffisiotherapyddion yn gyrru’r ymchwil yn y Ganolfan. Y nod yw trosi eu gwaith yn fudd uniongyrchol i gleifion mewn dull ‘moleciwl i ddyn’.

Dywedodd yr Athro Vic Duance, o Ysgol Biowyddorau’r Brifysgol a Chyfarwyddwr y Ganolfan newydd: "Yn sicr rydym yn gobeithio gallu datblygu triniaethau llawer gwell. Ar hyn o bryd, yr unig driniaeth effeithiol ar gyfer osteoarthritis difrifol yw gosod cluniau newydd, ond rydym yn anelu nawr i ddod o hyd i ffyrdd eraill o drin cleifion yn gynharach er mwyn arafu datblygiad y clefyd, gan oedi’r angen am osod cymalau newydd."

Yr Athro Vic Duance, Cyfarwyddwr y GanolfanYr Athro Vic Duance, Cyfarwyddwr y Ganolfan

Mae poen yn brif ffactor mewn arthritis, ac un agwedd newydd gyffrous ar yr ymchwil yw perthnasu newidiadau molecwlar yn y cymal â phoen a llid, er mwyn dangos sut mae cymalau sydd wedi’u gorweithio yn gysylltiedig â phoen a datblygiad y clefyd. Bydd y wybodaeth newydd hon yn helpu’r tîm i ddyfeisio a datblygu triniaethau gwell, fel cyffuriau gwell a therapïau corfforol.

Er mai’r nod yw cynnig triniaethau newydd sy’n oedi’r gofyniad am lawdriniaeth gosod cymalau newydd, gobaith y tîm yn y tymor byr hefyd yw gwella hyd oes ac ansawdd cymalau newydd presennol trwy ddatblygu caenau a deunyddiau newydd.

Dywedodd yr Athro Alan Silman, Cyfarwyddwr Meddygol yr Ymgyrch Ymchwil Arthritis:

"Mae llawdriniaeth gosod cluniau a phengliniau artiffisial wedi trawsnewid bywydau miliynau o ddioddefwyr dros y pedwar degawd diwethaf. Yr her nawr yw adeiladu ar y llwyddiant hwnnw a nodi dewisiadau amgen newydd i lawdriniaeth, yn ogystal â gwella canlyniad tymor byr a hirdymor y rheiny y mae angen llawdriniaeth arnynt.

"Mae pob un o’r blociau adeiladu unigol gan Gaerdydd i gyflawni’r nodau hyn, ac mewn ymdrech genedlaethol unigryw bydd ein buddsoddiad yn dod â’r grwpiau hyn at ei gilydd, gan annog gwyddonwyr i ganolbwyntio’u sylw ar y prif faterion hyn er budd pobl ag arthritis."

Dywedodd yr Is-Ganghellor Dr David Grant: "Mae’r ffaith fod yr Ymgyrch Ymchwil Arthritis wedi dewis Caerdydd i sefydlu canolfan ragoriaeth genedlaethol yn dystiolaeth o’r arbenigedd academaidd gyda’r gorau yn y byd a’r cyfleusterau o’r radd flaenaf sydd ym mhob un o’r Ysgolion academaidd a’r Canolfannau Delweddu sydd ynghlwm wrth y cynnig.

"Hwn yw un o’r prosiectau cyd-ddisgyblaethol ehangaf a mwyaf yn y Brifysgol hon hyd yma, a bydd yn datblygu ein dealltwriaeth a’n triniaeth o’r cyflwr cyffredin hwn yn fawr, gan roi Caerdydd, Cymru a’r DU ar flaen ymchwil i arthritis."

Dywedodd Prif Weinidog Cymru, Rhodri Morgan: "Rwy’n hynod falch bod yr Ymgyrch Ymchwil Arthritis wedi dewis prifysgol yng Nghymru i leoli’u canolfan newydd. Diolch i’r penderfyniad i leoli’r uned ymchwil yng Nghaerdydd, bydd Cymru’n arwain y byd mewn ymchwil i fynd i’r afael ag Arthritis a datblygu triniaethau newydd. Mae’n bluen fawr yn het gwyddoniaeth Cymru."

Mae Canolfan Biomecaneg a Biobeirianneg yr Ymgyrch Ymchwil Arthritis yn cynnwys chwech o Ysgolion y Brifysgol: Biowyddorau, Peirianneg, Meddygaeth, Deintyddiaeth, Fferylliaeth, Astudiaethau Gofal Iechyd ynghyd â thair o Ganolfannau Delweddu’r Brifysgol – Canolfan Ddelweddu Ymchwil i’r Ymennydd Prifysgol Caerdydd; y Ganolfan MRI Arbrofol; a Chanolfan Ddelweddu Ymchwil a Diagnostig Tomograffeg Allyriant Positron Cymru. Mae Ymddiriedolaeth GIG Caerdydd a’r Fro ac academyddion o Brifysgol Exeter a Phrifysgol Queen’s, Belfast, ynghlwm wrth y gwaith hefyd.

Mae’r grant wedi galluogi sefydlu deg o swyddi ymchwil newydd, ynghyd â’r seilwaith i gydlynu’r rhaglen ymchwil, a bydd hefyd yn helpu i sefydlu cyfleusterau profi a delweddu biofecanyddol newydd o’r radd flaenaf.

Tags