Skip to content
Skip to navigation menu

English

Disgybl ysgol yn cynorthwyo ymchwil arloesol

20 Mawrth 2008

Gallai gwaith disgybl o Ysgol Uwchradd Caerdydd gyda thîm ymchwil y Brifysgol fod o gymorth i leihau nifer yr anifeiliaid sy’n cael eu defnyddio mewn arbrofion biolegol.

Enillodd David Hilbert, 18 oed, ddwy wobr genedlaethol a chyrraedd rownd derfynol trydedd cystadleuaeth am ei waith mewn microsgopeg electronig gyda’r Ysgol Biowyddorau. Rhoddodd gyflwyniad hefyd mewn cynhadledd wyddonol bwysig yng Nghaerdydd.

Mae’r Grŵp Ymchwil Ysgyfaint a Gronynnau, dan arweiniad Dr Kelly BéruBé, wedi datblygu dull prawfdiwb o dyfu meinwe ysgyfaint dynol wedi ei rhoi gan gleifion trawsblaniad calon ac ysgyfaint. Maent yn gobeithio y bydd y dechneg yn y pen draw yn cael ei defnyddio i gymryd lle arbrofi ar anifeiliaid ar gyfer amrywiaeth eang o gynhyrchion aerosol masnachol (e.e. chwistrelli gwallt, persawr, diaroglyddion, chwistrelli aroglau da) ac ar gyfer profi cyffuriau at afiechydon yr ysgyfaint (e.e. asthma, COPD a ffeibrosis).

Ymunodd David, sy’n astudio at ei lefel A, â thîm ymchwil Dr BéruBé fel myfyriwr profiad gwaith 17 oed o Ysgol Uwchradd Caerdydd yr haf diwethaf. Ar ôl wythnos o waith ymarferol mewn histoleg ysgyfeiniol a sganio meicrosgopeg electronig, gofynnodd David am fwy o amser ymchwil. Gwnaeth gais llwyddiannus hefyd am ‘Fwrsariaeth Gwyddoniaeth Nuffield’ i fyfyrwyr ysgolion uwchradd i ariannu ei ymchwil a rhoi cyflog. Yna hyfforddodd David mewn Sganio Meicrosgopeg Electronig, yn neilltuol wrth baratoi cynhyrchu delwedd tri dimensiwn o samplau meinwe ysgyfaint dynol. Dangosai ei brosiect ymchwil annibynnol fod y celloedd meinwe dynol a gyfrannwyd yn tyfu yn yr union un ddull mewn prawfdiwb (in vitro) ag y maent yn y corff dynol (in vivo); gan eu gwneud yn fodel dichonadwy i gymryd lle arbrofion gwyddonol ar anifeiliaid.

Fel rhan o gynllun bwrsariaeth Nuffield, roedd gofyn i David gyflwyno ei waith ymchwil mewn digwyddiad dathlu i bawb a gafodd fwrsariaeth, a hynny yng nghanolfan wyddonol Caerdydd, Techniquest. Enillodd wobr gyntaf hefyd am gyflwyniad poster a wnaeth yn y gynhadledd ‘Meicrosgopeg i’r Mileniwm Newydd’ a gynhaliwyd ym Mhrifysgol Caerdydd dan nawdd y Gymdeithas Feicrosgopaidd Frenhinol. Yna enillodd David Wobr Aur am brosiect o fwy na 100 awr o waith gan y Gymdeithas Brydeinig dros Hyrwyddo Gwyddoniaeth a dewiswyd ef i arddangos ei ymchwil yn eu ‘Ffair Gwyddonwyr a Pheirianwyr Ifanc y DU’. Yn Ffair 2008, a gynhaliwyd yng Nghanolfan y Gell, Llundain, canmolodd y beirniaid ragoriaeth ei ymchwil a’i arddangosfa gyflwyno.

Mae David yn sefyll lefel A mewn Ffiseg, Cemeg, Bioleg a Mathemateg yr haf hwn, ac yn gwneud cais i astudio meddygaeth yng Nghaerdydd. Dywedodd: "Rwyf wedi cael profiad anhygoel gyda thîm ymchwil y Biowyddorau ac wedi dysgu peth wmbredd. Fy uchelgais un dydd yw bod yn feddyg ac rwy’n gobeithio y bydd fy ngwaith yng Nghaerdydd yn baratoad da ar gyfer hynny."

Ychwanegodd Dr BéruBé: "Mae David wedi gwneud cyfraniad ardderchog at brosiect meinwe’r ysgyfaint, y gobeithiwn y bydd yn lleihau’r angen am anifeiliaid mewn ystod eang o arbrofion. Does dim dwy waith fod gan David ddyfodol llewyrchus o’i flaen fel myfyriwr meddygol."

Tags