Skip to content
Skip to navigation menu

English

Rhannwch eich ofnau am ganser etifeddol gyda storïau digidol

26 Medi 2009

Dr Rachel IredaleDr Rachel Iredale

Mae pobl sydd wedi cael profiad o’r ofn o etifeddu canser yn cael cynnig y cyfle i gofnodi eu teimladau a’u profiadau er budd eraill mewn prosiect storïau digidol newydd sy’n cael ei drefnu gan Sefydliad Geneteg Feddygol y Brifysgol.

Mae ymchwilwyr o’r Ysgol Feddygaeth, gyda chyllid gan Tenovus, yr elusen ganser, wedi ymuno â Gwasanaeth Geneteg Canser Cymru (GGCC) i annog cyn gleifion i wirfoddoli ac adrodd eu hanesion.

Mae Gwasanaeth Geneteg Canser Cymru yn wasanaeth GIG Cymru gyfan sydd ar agor i unrhyw un y mae sawl aelod o’i deulu/theulu wedi dioddef o ganser ac sy’n poeni y gallai fod mewn mwy o berygl o etifeddu canser.

Dywedodd Dr Rachel Iredale o Sefydliad Geneteg Feddygol yr Ysgol Feddygaeth: "Mae pobl sy’n poeni am beryglon etifeddu canser yn aml yn teimlo’n arunig. Gall cael mynediad at hanesion pobl eraill fod yn gam cyntaf tuag at helpu rhywun i ymdopi â’r ofn emosiynol o etifeddu canser."

Nod y prosiect CronfaStorïau 2010 yw recriwtio gwirfoddolwyr o bob oedran, gyda phob math o brofiadau o ganser, ac o bob rhan o Gymru, i rannu eu profiad o fyw gyda’r perygl o ganser etifeddol.

Caiff eu storïau eu ffilmio a’u rhoi ar wefan benodedig, fel y gall pobl eraill – pa le bynnag y maent yng Nghymru – gael mynediad at y profiadau hyn a chael budd ohonynt.

Mae canser yn anhwylder cyffredin, ond mae mathau etifeddol o ganser yn brin. Rhwng 5% a 10% yn unig o’r holl fathau o ganser sy’n cael eu hetifeddu. Mae hyn yn golygu, mewn grŵp o 100 o bobl â chanser, tua phump i ddeg ohonynt yn unig a fydd wedi etifeddu genyn gwybyddus sy’n cynyddu’r tebygolrwydd o ddatblygu canser.

Os oes gan rywun hanes teuluol o ganser, yn aml cynhelir profion i weld a yw un o’r genynnau hynny’n bresennol yn ei deulu/theulu.

Mae Dr Rachel Iredale yn annog cyn gleifion Gwasanaeth Geneteg Canser Cymru i ddod i’r golwg a chofnodi eu hanesion er budd pobl eraill. Ychwanegodd Dr Iredale: "Nid yw pawb eisiau adrodd eu hanes, ond rydym yn annog y cleifion hynny a fyddai’n hoffi adrodd ar eu profiad eu hunain o fyw gyda’r perygl o ganser i gysylltu â ni."

Gall cleifion sydd am wirfoddoli i adrodd eu hanesion gysylltu â thîm Ymchwil Geneteg Canser y Brifysgol ar 029 20 746731.