Skip to content
Skip to navigation menu

English

Darganfod ‘canu’r ymennydd’

19 Mai 2009

Sgan o ymennydd gwirfoddolwr, gan gynnwys arosodiad o fap actifiant osgiladiad gama MEGSgan o ymennydd gwirfoddolwr, gan gynnwys arosodiad o fap actifiant osgiladiad gama MEG

Gallai astudio’r ffordd y mae ymennydd rhywun yn ‘canu’ wella’n dealltwriaeth ni o afiechydon fel epilepsi a sgitsoffrenia a helpu i ddatblygu triniaethau gwell, yn ôl darganfyddiadau gan arbenigwyr o’r Ysgol Seicoleg.

Darganfu Canolfan Ddelweddu Ymchwil i’r Ymennydd y Brifysgol (CUBRIC) bod ymennydd unigolyn yn cynhyrchu osgiliad electronig unigryw ar amlder penodol pan fydd unigolyn yn edrych ar batrwm gweledol.

Mae’n ymddangos bod amlder yr osgiliad hwn yn cael ei bennu gan grynodiad cemegyn niwrodrawsyrrydd, GABA, yng nghortecs gweledol ymennydd pob unigolyn. Po fwyaf o GABA fu’n bresennol, yr uwch fu amlder neu "nodyn" yr osgiliad. Mae GABA yn drawsyrrydd ataliol allweddol ac mae’n hanfodol ar gyfer gweithredu arferol yr ymennydd.

Meddai’r Athro Krish Singh, yr Ysgol Seicoleg: "Gan ddefnyddio offer delweddu MEG ac MRI soffistigedig yr ymennydd, roeddem wedi darganfod bod ymennydd unigolyn, pan fydd yn edrych ar batrwm gweledol, yn cynhyrchu signal trydanol o’r enw osgiliad gama, ar amlder penodol.

"I bob diben, bydd ymennydd pob unigolyn yn ‘canu’ ar nodyn gwahanol yn yr ystod 40-70 Hz. Mae hyn yn debyg i’r nodau yn wythfed isaf allweddell biano safonol neu’r nodau is ar gitâr fas. Yn bwysig hefyd, darganfuom fod yr amlder hwn yn ymddangos iddo gael ei reoli gan faint o drawsyrrydd hanfodol, GABA, sy’n bresennol yng nghortecs gweledol unigolyn."

Mae’r tîm o’r farn y bydd gan eu darganfyddiadau oblygiadau pwysig i astudiaethau clinigol yn y dyfodol, yn enwedig o ran cynyddu ein dealltwriaeth o afiechydon fel epilepsi a sgitsoffrenia, gan ei fod yn hysbys bod problem bosibl â GABA yn achos y rhain.

Ychwanegodd yr Athro Singh: "O ganlyniad i’n hymchwil, rydym eisoes yn edrych i rannu’r gwaith hwn gyda’n cydweithwyr meddygol. Yn benodol, rydym yn gobeithio y bydd yr astudiaeth o amlder osgiladiad gama yn cynnig ffenestr newydd i weithrediad niwrodrawsyryddion fel GABA a sut mae eu gweithrediad yn cael ei gyfaddawdu mewn clefydau fel epilepsi a sgitsoffrenia."

"Credwn hefyd y gallai ein darganfyddiadau gael goblygiadau pwysig i ddatblygiad, cynhyrchiad ac effeithiolrwydd cyffuriau i drin yr afiechydon hyn a chyflyrau niwrolegol eraill."

"Cyflawnwyd yr ymchwil gan Dr Suresh Muthukumaraswamy, Yr Ysgol Seicoleg, Dr Richard Edden, Yr Ysgol Gemeg, Dr Jenni Swettenham a’r Athro Derek Jones, Yr Ysgol Seicoleg, ac fe’i arweiniad gan yr Athro Krish Singh, Yr Ysgol Seicoleg. Cafodd ei gyhoeddi’n ddiweddar yn y Proceedings of the National Academy of Sciences, UDA."

Tags