Skip to content
Skip to navigation menu

English

Astudiaeth yn dangos llai o drais

19 Ebrill 2011

Ambulance Image

Gostyngodd nifer yr anafiadau o ymosodiadau yr oedd angen triniaeth mewn ysbytai ar eu cyfer fwy na 10 y cant y llynedd, yn ôl Grŵp Ymchwil Trais a’r Gymdeithas y Brifysgol.

Canfu arolwg blynyddol y Grŵp o bresenoldebau brys mewn ysbytai gyfradd anafiadau o 5.72 o bobl i bob 1,000 o drigolion. Mae hyn yn cynrychioli 313,033 o bobl yng Nghymru a Lloegr yr oedd angen triniaeth arnynt yn dilyn ymosodiad – sef gostyngiad o 10.8 y cant er 2009. Roedd gostyngiadau arbennig o fawr ymhlith y grwpiau â’r risg fwyaf, sef pobl ifanc yn eu harddegau ac oedolion ifanc. Mae’r gostyngiad cyffredinol yn parhau’r duedd ddisgynnol mewn anafiadau treisgar yn ystod y deng mlynedd diwethaf.

Yn ofidus, canfu’r tîm gynnydd mewn anafiadau treisgar ymhlith plant dan 11 oed am yr ail flwyddyn yn olynol.

Mae’r Grŵp, a enillodd Wobr Pen-blwydd y Frenhines yn 2009, yn cynnal arolwg o sampl strwythuredig o ysbytai bob blwyddyn, gan ddadansoddi data dienw am gleifion a gafodd eu trin ar gyfer anafiadau yn gysylltiedig â thrais. Canfu’r arolwg yn 2010 fod angen triniaeth ar 11 y cant yn llai o ddynion ac 8 y cant yn llai o ferched. Gostyngodd trais difrifol ym mhob grŵp oedran rhwng 11 a 50. Y gostyngiadau mwyaf oedd 16.5 y cant ar gyfer y rheiny rhwng 11 a 17 oed, ac 11.3 y cant ar gyfer y rheiny rhwng 18 a 30 oed.

Dywedodd yr Athro Jonathan Shepherd, Cyfarwyddwr y Grŵp Ymchwil Trais a’r Gymdeithas: "Rydym wedi bod yn cynnal yr arolwg ers deng mlynedd bellach, a hwn yw un o’r gostyngiadau cyffredinol mwyaf yr ydym wedi’i weld. Yn ystod y cyfnod hwn, mae trais wedi lleihau bob blwyddyn ond un, ac mae’r duedd hon yn cael ei chadarnhau gan astudiaethau eraill sydd wedi’u seilio ar ddata’r heddlu. Bu rhai gostyngiadau arbennig o bwysig eleni ymhlith rhai o’r grwpiau mwyaf agored i niwed, sef pobl ifanc yn eu harddegau ac oedolion ifanc.

"Nid yw’r rhesymau ar gyfer y duedd ddisgynnol hon mewn trais yn amlwg. Yn ystod y deng mlynedd diwethaf, mae plismona wedi’i dargedu wedi cynyddu yng Nghymru a Lloegr, gan ganolbwyntio’n fwy ar leoliadau penodol lle mae trais yn gyffredin. Mae gwasanaethau iechyd, awdurdodau lleol ac asiantaethau eraill wedi cyfrannu mwy ers cyflwyno partneriaethau atal troseddu ym 1998. Nid ydym yn credu bod y dirywiad economaidd yn ystod y tair blynedd diwethaf yn ffactor, gan i’r lleihad mewn trais ddechrau sawl blwyddyn cyn hynny."

Fodd bynnag, canfu’r tîm gynnydd o 20 y cant yn nifer y plant dan 11 oed yr oedd angen triniaeth frys arnynt mewn ysbytai. Er bod y nifer gyffredinol yn fach o hyd, mae’r cynnydd hwn yn dilyn cynnydd o 8 y cant yn 2009.

Ychwanegodd yr Athro Shepherd o’r Ysgol Ddeintyddiaeth: "Mae’r ffigurau ar gyfer y ddwy flynedd diwethaf yn dangos tuedd esgynnol mewn trais yn erbyn plant, sy’n peri pryder. Eto, nid yw’r rhesymau’n amlwg, ond mae’r ffigurau’n amlygu’r angen i gadw amddiffyn plant yn flaenoriaeth genedlaethol. Mae’n hanfodol bod Arolwg Munro, a fydd yn cael ei gyhoeddi’r mis hwn, yn arwain at gamau gweithredu pellach i wella ansawdd ein gwasanaethau amddiffyn plant."

Fel yn ystod y blynyddoedd blaenorol, canfu’r arolwg trais fod dynion mewn mwy o berygl o drais na merched a bod y grŵp oedran 18 i 30 oed yn fwyaf tebygol o ddioddef trais. Mae presenoldebau mewn ysbytai sy’n gysylltiedig â thrais yn fwyaf cyson ar ddyddiau Sadwrn a Sul, ac yn cyrraedd uchafbwynt rhwng mis Mai a mis Hydref

Queen's Anniversary Prize. More information...