Skip to content
Skip to navigation menu

English

Dinasoedd tra-amrywiol

04 Rhagfyr 2013

Bydd ymchwilwyr ieithyddiaeth yng Nghaerdydd yn astudio rhyngweithio amlieithog mewn pedair dinas yn y DU er mwyn helpu cynllunwyr polisi ddeall yn well sut i gyfathrebu gyda phobl ar draws ieithoedd a diwylliannau gwahanol.

Cafodd ymchwilwyr o’r Ganolfan Ymchwil Iaith a Chyfathrebu yn yr Ysgol Saesneg, Cyfathrebu ac Athroniaeth ddyfarniad o £1,973,527 fel rhan o thema Cyfieithu Diwylliannau Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a'r Dyniaethau.

Mae’r prosiect pedair blynedd, Translation and Translanguaging: Investigating Linguistic and Cultural Transformations in Superdiverse Wards in Four UK Cities, yn waith ar y cyd rhwng Caerdydd, Birkbeck (Prifysgol Llundain) a Phrifysgol Leeds, a arweinir gan Ganolfan Ymchwil Amlieithrwydd MOSAIC ym Mhrifysgol Birmingham.

Mae globaleiddio a phatrymau ymfudo sy’n newid yn golygu bod dinasoedd ‘tra-amrywiol’ wedi’u poblogeiddio’n gynyddol gan siaradwyr ieithoedd lluosog. Bydd yr ymchwil yn creu gwybodaeth newydd am gyfathrebu mewn cymunedau trefol sy’n newid ac yn cyfathrebu’r rhain i lunwyr polisi ac i gymunedau’n lleol, yn genedlaethol ac yn rhyngwladol.

Dywedodd Dr Frances Rock, y cyd-ymchwilydd ac arweinydd y prosiect yng Nghaerdydd: "Dyma ddatblygiad cyffrous a fydd yn galluogi academyddion yng Nghaerdydd i weithio ar brosiect sy’n amserol ac yn hynod bwysig. Mae’n hynod bwysig bod ymchwilwyr iaith yn ymgysylltu â materion cymdeithasol taer mewn ffordd adeiladol sy’n grymuso, a nod y prosiect hwn yw cyflawni’r uchelgais hwnnw. Yn ogystal, mae’r grant yn creu cyflogaeth newydd a chyfleoedd ar gyfer astudio. Rydym yn rhagweld y bydd y prosiect yn newid dealltwriaeth academaidd a dealltwriaeth y cyhoedd o ryngweithio amlieithog mewn ffyrdd a fydd yn dod â buddion hirdymor i gynulleidfa eang.

Bydd y tîm ymchwil yn cynnal ymchwiliadau ieithyddol ac ethnograffig manwl mewn wardiau dethol yn Birmingham, Caerdydd, Leeds, a Llundain. Byddant yn canolbwyntio ar ryngweithio amlieithog rhwng pobl yng nghyd-destunau busnes, cyngor cyfreithiol, chwaraeon cymunedol, llyfrgelloedd ac amgueddfeydd. Bydd dadansoddiad yn rhoi tystiolaeth fanwl o sut mae pobl yn cyfathrebu ar draws ieithoedd a diwylliannau.

Bydd y prosiect rhyngddisgyblaethol yn cynnwys ymchwilwyr academaidd o ystod eang o feysydd pwnc, gan gynnwys Busnes ac Entrepreneuriaeth, Treftadaeth Ddiwylliannol, Addysg, y Gyfraith, Ieithyddiaeth Gymdeithasol, Ieithyddiaeth Fforensig, Gwyddorau Chwaraeon ac Ymarfer Corff, a Pholisi Cymdeithasol.

Caiff ei gynnal ar y cyd â phartneriaid o’r sectorau preifat a chyhoeddus, a’r trydydd sector, gan gynnwys Migrants’ Rights Network, Busnes yn y Gymuned, Law Centres Network, Sporting Equals, a’r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol. Bydd y prosiect hefyd yn elwa o arbenigedd arbenigwyr rhyngwladol mewn amlieithrwydd a thra-amrywiaeth.

Dywedodd yr Athro Charles Forsdick, y Cymrawd Arwain ar gyfer thema Cyfieithu Diwylliannau yr AHRC: "Bydd y dyfarniad yn darparu cyfraniad sydd ei angen yn daer, o safbwynt y Celfyddydau a’r Dyniaethau, i’n dealltwriaeth o faterion mwyaf enbyd yr unfed ganrif ar hugain. Nod y prosiect yw holi, dadansoddi a dangos safle canolog ieithoedd a diwylliant mewn bywyd cyfoes. Bydd y prosiect yn trawsnewid dealltwriaeth academaidd a chyhoeddus o ddamcaniaethau ac arferion cyfieithu a chyfieithu ar y pryd mewn ffyrdd arloesol, cyffrous ac rwy’n rhagweld, mewn ffyrdd sy’n aml yn annisgwyl."

Dolenni Perthynol

Ysgol Saesneg, Cyfathrebu ac Athroniaeth

Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau

Cyfieithu a Thrawsieithu