Skip to content
Skip to navigation menu

English

Targedu bacteria sy’n gwrthsefyll gwrthfiotigau

07 Gorffennaf 2011

Microscope

Mae gwyddonwyr y Brifysgol wedi datblygu techneg newydd sy’n targedu bacteria sy’n gwrthsefyll gwrthfiotigau ac yn amddiffyn cleifion rhag y rhannau gwenwynig mewn cyffur gwrthfiotig.

Mae Dr Elaine Ferguson o’r Ysgol Ddeintyddiaeth wedi defnyddio techneg newydd a ddatblygwyd sy’n cysylltu polymerau mân bioddiraddadwy â’r cyffur gwrthfiotig - colistin.

Prin fu’r defnydd o colistin i frwydro yn erbyn haint a gwyddys ei fod yn wenwynig i’r arennau a’r nerfau er ei fod yn effeithiol yn erbyn bacteria fel NDM-1 sy’n gwrthsefyll sawl cyffur newydd.

Mae gwyddonwyr y Brifysgol yn credu bydd y dechneg newydd yn ffordd o fanteisio ar gyffuriau gwrthfiotig fel colistin na ddefnyddir yn aml i frwydro yn erbyn heintiau bacteria sy’n gallu lladd.

"Mae’r dechnoleg rydym wedi’i datblygu yn ymateb uniongyrchol i angen meddygol brys am wrthfiotigau gwell i drin cleifion yn ddiogel sydd â heintiau a allai eu lladd. Ychydig iawn o gyffuriau gwrthficrobaidd sydd wedi dod i’r amlwg er gwaethaf ymchwil ddwys yn y maes gan mai dau ddosbarth yn unig o wrthfiotigau sydd wedi’u datblygu yn y 30 mlynedd diwethaf," yn ôl Dr Ferguson a fu’n gweithio gyda’r Athro David Thomas a’r Athro Timothy Walsh, o’r Ysgol Feddygaeth i ddatblygu’r dechneg.

"Mae ein dull newydd yn cynnig ffordd o wella therapïau cyfredol i helpu cleifion â heintiau difrifol a allai orfod dioddef sgil-effeithiau sylweddol ar ôl cael triniaeth.

"Mae’r polymer yn amddiffyn moleciwl y cyffur ac yn ei wneud yn llai gwenwynig i’r corff. Mae ensym yn y mannau lle mae’r haint sy’n cael gwared ar y polymer ac yn galluogi’r cyffur i weithio’n benodol lle mae ei angen" ychwanegodd.

Cynorthwywyd yr ymchwil gan Gynghrair Ymchwil Drosiannol Glannau Hafren (SARTRE) – sef prosiect cydweithredol o bwys rhwng Prifysgolion Caerdydd a Bryste a luniwyd i roi ymchwil feddygol ar waith er mwyn gwella bywydau.

Mae’r arian cychwynnol ar gyfer yr ymchwil hon gan SARTRE, drwy Gynllun Ariannu Llwybrau Datblygu’r Cyngor Ymchwil Feddygol, wedi helpu’r prosiect i fynd rhagddo’n gyflym ac mae rhagor o arian grant wedi’i ennill ar ei gyfer erbyn hyn.

Mae Ernest Azzopardi, llawfeddyg plastig sy’n astudio ar gyfer ei PhD gyda’r grŵp, wedi ennill Cymrodoriaeth Hyfforddiant Academaidd Clinigol Cymru yn ogystal â grant o Gronfa Gymdeithasol Ewropeaidd yr UE i barhau gyda’r gwaith a gychwynnwyd gyda’r arian cychwynnol.

Mae’r tîm yn cynnwys y gwyddonwyr deunyddiau Dr Peter Griffiths o’r Ysgol Gemeg a’r Athro Terence Cosgrove o Brifysgol Bryste. Mae’r ddau wedi cael arian gyda Dr Ferguson yn ddiweddar i wasgaru niwtronau yn yr Institut Laue-Langevin (ILL) yn Grenoble (Ffrainc).

Ychwanegodd yr Athro David Thomas, a weithiodd gyda Dr Ferguson i ddatblygu’r dechneg newydd: "Mae’r ffaith ein bod yn datblygu cyffuriau ar draws gwahanol ddisgyblaethau yn galluogi’r posibilrwydd o ddatblygu dulliau gwirioneddol arloesol wrth reoli afiechydon dynol."

Dolenni: