Skip to content
Skip to navigation menu

English

Arwain ar ynni cynaliadwy

09 Gorffennaf 2009

Cyfarwyddwr Gweithredol UKERC John Loughhead (yn eistedd) a’r Athro Nick Jenkins (dde) gyda’r myfyriwr PhD Ian Moore, yn trafod ei brosiect ymchwil ar bŵer tyrbinau gwynt.Cyfarwyddwr Gweithredol UKERC John Loughhead (yn eistedd) a’r Athro Nick Jenkins (dde) gyda’r myfyriwr PhD Ian Moore, yn trafod ei brosiect ymchwil ar bŵer tyrbinau gwynt.

Mae ailfeddwl y Grid Cenedlaethol, cerbydau trydanol a gwres biomas ymysg y pynciau mewn rhaglen ymchwil newydd, bwysig yn ymwneud ag ynni cynaliadwy a arweinir gan yr Ysgol Beirianneg.

Ar ôl ennill arian ar gyfer pum mlynedd arall o ymchwil, mae Canolfan Ymchwil Ynni’r DU (UKERC) wedi dewis Caerdydd i arwain y thema cyflenwad ynni. Dim ond pum arweinydd thema sydd yn y rhaglen UKERC gyfan − sy’n dangos cryfder Caerdydd yn y maes hwn.

Yn gyffredinol, nod y rhaglen, a ariennir gan dri o gynghorau ymchwil y DU, yw darparu ymchwil ynni o safon ryngwladol er mwyn llywio’r llywodraeth a rhanddeiliaid eraill, gan sicrhau bod y sector ynni yn symud ar hyd llwybr sy’n gydnaws â nodau polisi yn ymwneud â’r hinsawdd, diogelu ffynonellau ynni, y fframwaith rhyngwladol ac anghenion amgylcheddol, cymdeithasol ac economaidd.

Mae’r Ysgol Beirianneg wedi ennill £498,000 gan UKERC am ei rhan yn yr astudiaeth, gyda £400,000 ychwanegol gan Gyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru er mwyn edrych ar y sefyllfa cyflenwad ynni gan ei fod yn effeithio ar Gymru. Mae rhan Caerdydd yn y rhaglen hefyd yn agor y posibilrwydd o gael mynediad at gyfran o nawdd £4.5m arall, sy’n cael ei ddyrannu yn gystadleuol yn ystod y prosiect UKERC.

Bydd y tîm yn ymchwilio i’r cyflenwad ynni cenedlaethol hyd at y flwyddyn 2050, gan edrych ar ffyrdd o gyflawni datgarboneiddio’r system yn rhwydd. Ymhlith y pynciau ymchwil penodol fydd:

  • Sut gall y Grid ddod yn fwy hyblyg wrth i fwy o eneraduron adnewyddadwy llai o faint fel ffermydd gwynt ddod ar-lein. Ar hyn o bryd, mae’r Grid Cenedlaethol wedi’i osod i dderbyn pŵer o eneraduron mwy, fel gorsafoedd pŵer glo.
  • Y potensial i blanhigion biomas bach ddarparu rhwydwaith gwres i bentrefi a chymdogaethau. Mae’r pwnc yn arbennig o berthnasol i Gymru, lle mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi nodi y gallai 10% o wres domestig y wlad ddod o ffynonellau adnewyddadwy.
  • Cerbydau trydanol a’u cynhwysedd i storio pŵer. Bydd yr ymchwil yn edrych ar sut y gellir integreiddio cerbydau i system cyflenwi ynni wedi’i datgarboneiddio.

Caiff y rhaglen bum mlynedd ei harwain gan yr Athro Nick Jenkins, Athro Ynni Adnewyddadwy Ysgol Beirianneg Caerdydd. Mae’r Athro Jenkins newydd gael ei benodi’n Gyfarwyddwr Sefydliad Ynni’r Ysgol hefyd, sy’n cydlynu holl ymchwil blaenllaw'r Ysgol mewn technoleg yn ymwneud ag ynni cynaliadwy. Mae hyn yn cynnwys cyflenwi a storio ynni, tanwydd trafnidiaeth amgen, cynhyrchu gwres a phŵer â charbon isel, rheoli amgylcheddol, systemau hylifol a thermol, systemau trydanol, thermodrydan a magneteg bŵer.

Dywedodd yr Athro Jenkins: "Mae cael ein gofyn i arwain ar thema cyflenwi egni Canolfan Ymchwil Ynni’r DU yn ganmoliaeth fawr i’r Ysgol. Mae’r materion sy’n amgylchynu egni cynaliadwy yn gymhleth ac yn mynnu ymagwedd o weithio mewn partneriaeth. Byddwn yn gweithio gyda chydweithwyr eraill a benodir gan UKERC, ein partneriaid rhyngwladol a’n cysylltiadau cryf yn y diwydiant er mwyn datblygu atebion i fodloni’r galw am dechnolegau cynaliadwy a charbon isel."

Dywedodd John Loughhead, Cyfarwyddwyr Gweithredol UKERC, a ymwelodd â’r Ysgol Beirianneg yn ddiweddar ar gyfer lansiad y Sefydliad Ynni: "Mae’n bleser mawr gweld yr ymrwymiad y mae Caerdydd wedi’i wneud o ran cynaliadwyedd. Maent wedi buddsoddi arian, dod â phobl i mewn ac wedi creu cyfleusterau newydd er mwyn mynd i’r afael â rhai o heriau mwyaf ymchwil ynni. Mae’r ymagwedd hon, gweithio gyda phartneriaid yn y DU ac yn rhyngwladol, yn hollbwysig i’n cenhadaeth i greu system ynni carbon isel gwydn."

Dywedodd yr Athro Phil Gummett, Prif Weithredwr Canolfan Cyllido Addysg Uwch Cymru: "Mae’n bleser gan CCAUC allu darparu cymorth ychwanegol i Brifysgol Caerdydd ar ôl ei llwyddiant wrth ddiogelu arian drwy’r rhaglen ymchwil ynni hon. Bydd hyn yn helpu sefydlu safle Cymru fel elfen allweddol yn rhaglen UKERC sydd yn y broses o ddatblygu."

Tags

More Tags