Skip to content
Skip to navigation menu

English

Dyfodol plismona

17 Mehefin 2011

Policing WEBO’r chwith i’r dde: Yr Athro Martin Innes, Alun Michael AS, Keith Vaz AS, yr Athro Jonathan Shepherd

Mae rôl arloesol Caerdydd mewn llunio dulliau plismona wedi cael ei hegluro i bwyllgor dylanwadol o ASau.

Cafodd Pwyllgor Dethol ar Faterion Cartref San Steffan ei groesawu gan y Brifysgol fel rhan o daith genedlaethol y Pwyllgor i gasglu tystiolaeth ynghylch dyfodol plismona. Roedd yr Athro Jonathan Shepherd, Cyfarwyddwr y Grŵp Ymchwil Trais a Chymdeithas, a’r Athro Martin Innes, Cyfarwyddwr Sefydliad y Prifysgolion ar Wyddorau’r Heddlu, ymhlith y rhai fu’n rhoi tystiolaeth.

Wrth agor y sesiwn, eglurodd cadeirydd y Pwyllgor, Keith Vaz: "Mae’r Pwyllgor Dethol yng Nghaerdydd er mwyn rhoi rhanddeiliaid a’r cyhoedd wrth wraidd unrhyw benderfyniadau y byddwn yn eu gwneud ynghylch yr hyn rydym eisiau ei weld yn digwydd o ran plismona."

Dywedodd ei gydweithiwr ar y Pwyllgor, AS De Caerdydd, Alun Michael: "Roeddwn yn meddwl y byddai’r Pwyllgor yn hoffi clywed gan arbenigwyr megis yr Athro Shepherd a’r Athro Innes ynghylch gwaith sy’n cael ei wneud yma i ddadansoddi natur, achosion a daearyddiaeth troseddu, yn enwedig troseddu treisgar."

Yn ei dystiolaeth, eglurodd yr Athro Shepherd darddiad y Grŵp Ymchwil Trais a Chymdeithas, a’i waith arloesol mewn cysylltu data damweiniau ac achosion brys â data’r heddlu ynghylch ymosodiadau. Arweiniodd hyn at greu prototeip y Bartneriaeth Diogelwch Cymunedol yng Nghaerdydd ym 1996, a oedd yn cynnwys y Brifysgol, y GIG, yr heddlu a Chyngor Dinas Caerdydd.

Dywedodd yr Athro Shepherd: "Roeddem eisiau adeiladu ar ein darganfyddiad bod nifer o ddigwyddiadau treisgar nad ydynt yn cael eu hadrodd i’r heddlu. Y bwriad oedd gwneud plismona yng Nghaerdydd yn fwy effeithiol trwy ychwanegu gwybodaeth o adrannau achosion brys yn ogystal â ffynhonnell yr heddlu eu hunain. Roedd y wybodaeth gyfunol hon o gymorth wrth gyfeirio’r heddlu yn fwy aml ac yn gynt i fannau lle roedd trais yn digwydd ac, o ganlyniad, llwyddwyd i gadw mwy o bobl allan o’r ysbytai. Erbyn 2003, roeddem yn dechrau gweld hyn yn llwyddo. Roedd Caerdydd yn gwneud yn well na 14 dinas gymharol arall, gyda thua 40 y cant o wahaniaeth yn nifer yr ymosodiadau treisgar, yn seiliedig ar dderbyniadau i ysbytai a chofnodion yr heddlu."

Eglurodd yr Athro Shepherd sut yr arweiniodd gwaith y Bartneriaeth at y syniad o sefydliad ymchwil ar gyfer plismona. Datblygwyd hyn gyda Heddlu De Cymru a’r canlyniad oedd Sefydliad y Prifysgolion ar Wyddorau’r Heddlu.

Wrth roi ei dystiolaeth, eglurodd yr Athro Innes rôl y sefydliad hwn o ran integreiddio arferion yr heddlu, ymchwil, hyfforddiant ac addysg. Dywedodd: "Wrth i ni ddatblygu, rydym wedi dod i ddiffinio datblygu cenhadaeth y sefydliad fel datblygu ‘tystiolaeth ar gyfer celf, crefft a gwyddoniaeth plismona’."

Rhoddodd yr Athro Innes nifer o enghreifftiau o blismona sy’n seiliedig ar dystiolaeth, gan gynnwys adolygiad y Sefydliad o strategaeth Prevent y Llywodraeth yn achos eithafiaeth grefyddol dreisgar a’i gymorth gydag arolygu cenedlaethol o ran plismona dioddefwyr ymddygiad gwrthgymdeithasol.

Hefyd eglurodd yr Athro Innes waith y Sefydliad gyda Heddlu De Cymru wrth ddatblygu cudd-wybodaeth gymunedol yng Nghaerdydd. Dywedodd: "Gellir dadlau mai ein hymgais fwyaf uchelgeisiol oedd gweithredu methodoleg arloesol o ran cudd-wybodaeth ac ymgysylltu cymunedol i gefnogi plismona yn y gymdogaeth. Roedd y plismyn a oedd yn cymryd rhan yn y rhaglen yn cael eu hyfforddi i gynnal ymchwil i benderfynu ar broblemau cyhoeddus trwy gynnal cyfweliadau wyneb-yn-wyneb ag aelodau’r cyhoedd. Rydym wedi gweld bod pobl yn dweud pethau wrth blismyn yn uniongyrchol na fydden nhw’n eu dweud fel arall. O ganlyniad, mae’r cyfweliadau hyn yn arwain at gudd-wybodaeth droseddol sylweddol."

Ymhlith y siaradwyr eraill a roddodd dystiolaeth i’r Pwyllgor oedd Prif Gwnstabl De Cymru, Peter Vaughan, a Dirprwy Gyfarwyddwr Diogelwch Cymunedol Llywodraeth Cynulliad Cymru, Karin Phillips. Roedd cynrychiolwyr Gwarchod Cymdogaeth, Ynadon Caerdydd, Cyngor Caerdydd, Cymru Ddiogelach a rhanddeiliaid eraill oedd â diddordeb yn bresennol yn y sesiwn hefyd. Mae’r Pwyllgor yn bwriadu cyflwyno adroddiad i’r Llywodraeth, yn seiliedig ar yr holl wybodaeth y mae’n ei derbyn, yn y chwe mis nesaf.

Queen's Anniversary Prize. More information...