Skip to content
Skip to navigation menu

English

Trawsnewid perfformiad Beethoven

08 Mai 2010

Claire Holden

Mae trawsnewid perfformiadau cerddorfaol o weithiau gan Beethoven drwy adlinio cerddorion gyda thechnegau llinynnau coll y 19eg ganrif gynnar yn ffocws ar gyfer Cymrodoriaeth newydd bwysig yn y Brifysgol.

Dyfarnwyd Cymrodoriaeth fawreddog Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau yn y Celfyddydau Perfformio a Chreadigol i’r Ysgol Gerddoriaeth er mwyn mynd i’r afael â chanu offeryn llinynnol a chynyddu’r wybodaeth a’r ddealltwriaeth o arferion perfformio o gyfnod Beethoven.

Hyd yn hyn, mae ymchwil ysgolheigaidd yn y maes wedi dangos bod y perfformiadau sy’n cael eu galw’n berfformiadau’r ‘cyfnod’ o repertoire y 19eg ganrif yn aml yn brin o gywirdeb hanesyddol a chywirdeb, a bod gwir dechnegau’r oes yn cael eu cam-gynrychioli’n aml. Bydd y Gymrodoriaeth hon yn mynd i’r afael yn uniongyrchol â’r pynciau hynny drwy geisio dylanwadu ar y dulliau mae cerddorion mewn cerddorfeydd cyfoes sy’n defnyddio offerynnau o’r cyfnod yn perfformio cerddoriaeth Beethoven a’i gyfoeswyr.

O ganlyniad i’r ymchwil, am y tro cyntaf, caiff adnoddau a arweinir gan arferion eu datblygu a fydd yn galluogi perfformwyr i adeiladu’r sgiliau sydd eu hangen i ail-greu arddull linynnol y 19eg ganrif. Bydd patrymau o arddull gerddorol hefyd yn cael eu sefydlu, gan gynnig arweiniad a chanlyniadau ynglŷn â sut y dylai offerynwyr llinynnol cyfoes sy’n canu offerynnau o’r cyfnod fynd ati o ran ystyriaethau technegol a mynegiannol.

Mae’r Cymrawd, Claire Holden, yn feiolinydd amlwg yng Ngherddorfa'r Oes Oleuedig (OAE), sy’n cael ei chydnabod fel un o’r ensemblau offerynnau o gyfnod amlycaf yn y byd. Mae ganddi gyfoeth o brofiad cerddoriaeth siambr ac mae wedi bod yn ymchwilio i ganu’r feiolin ers iddi fod yn fyfyrwraig yn y Coleg Cerddoriaeth Brenhinol. Caiff Claire ei mentora gan yr Athro Robin Stowell, sy’n awdurdod rhyngwladol ar ganu offerynnau llinynnol yn ôl dealltwriaeth hanesyddol sydd wedi cyhoeddi gwaith arloesol ar arferion perfformio o gyfnod Beethoven.

Gan siarad am bwysigrwydd yr ymchwil, dywedodd yr Athro Stowell o’r Ysgol Gerddoriaeth: "Mae’r Gymrodoriaeth hon yn mynd i’r afael â’r bwlch sydd wedi bodoli ers tro byd rhwng y cymunedau perfformio ac ysgolheigaidd. Mae canu offerynnau o gyfnod wedi hen ennill ei phlwyf ac mae’n mwynhau proffil amlwg yn gynyddol yn y brif ffrwd o fewn y diwydiant cerddoriaeth glasurol, ond nid yw’r hawliad ei fod wedi ei lywio gan ddealltwriaeth hanesyddol yn wir bob tro. Nid yw arferion y bedwaredd ganrif ar bymtheg wedi’u harchwilio’n llawn na’u cyflawni am nifer o resymau, gan gynnwys ffactorau masnachol, diffyg hyfforddiant ac anawsterau o ran dehongli a chyfleu deunydd ysgolheigaidd. Er bod sawl recordiad cyfredol o symffonïau Beethoven yn rhai uchel eu parch, byddai’n gamarweiniol i’w derbyn fel enghreifftiau diffiniol o berfformiadau hanesyddol yn y repertoire hwn."

Mae’r Athro Stowell yn mynd ymlaen i ddweud: "Bwriad y Gymrodoriaeth hon yw gweddnewid perfformiad hanesyddol drwy sefydlu a chyfleu’r wybodaeth sydd ei hangen ar offerynwyr llinynnol i ddeall a chymathu er mwyn ail-greu’r technegau oedd yn naturiol i berfformwyr yn amser Beethoven."

Bydd y prosiect yn dogfennu ac yn darlunio’r dulliau corfforol y gellid ail-greu technegau coll y 19eg ganrif gynnar. Bydd y Cymrawd yn archwilio’r argraffiadau perthnasol o gyfansoddiadau cerddorfaol a siambr Beethoven ac yn darparu astudiaeth achosion ar symffonïau Beethoven ar gyfer cerddorion cerddorfaol ac arweinwyr.

Cynhelir cyngherddau a gweithdai gyda’r OAE drwy gydol pum mlynedd y prosiect er mwyn sicrhau bod trosglwyddo gwybodaeth oddi wrth y Gymrodoriaeth yn effeithio’n uniongyrchol ar berfformiadau cyhoeddus. Cynhelir gweithdai hefyd yn yr Academi Gerdd Frenhinol a conservatoires blaenllaw eraill, a bydd sgyrsiau cyn cyngherddau a darlithoedd cyhoeddus yn fodd i ehangu a gwella dealltwriaeth a gwerthfawrogiad o’r perfformiad 19eg ganrif.

"Bydd perfformwyr, arweinwyr, ensemblau, cynulleidfaoedd ac academyddion fel ei gilydd yn elwa o’r gymrodoriaeth hon," meddai’r Athro Stowell. "Yn ogystal ag arwain at berfformiadau mwy triw i gerddoroiaeth Beethoven a’i gyfoeswyr, bydd hefyd yn caniatáu i’r gymuned academaidd ennill gwell dealltwriaeth o’r problemau sy’n wynebu cerddorion ac i deilwra’r ymchwil yn unol â hynny i’r dyfodol."

Mae Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a Dyniaethau’n cefnogi ymchwil o safon fyd-eang sy’n ymhelaethu ar ein dealltwriaeth ni o’r diwylliant a’r creadigrwydd dynol. Gall yr ymchwil a ariennir arwain at welliannau mewn cyfalaf cymdeithasol a deallusol, hunaniaeth gymunedol, sgiliau dysgu, esblygiad technolegol ac ansawdd bywyd y genedl.