Skip to content
Skip to navigation menu

English

Cymru ar flaen y gad mewn ymchwil i awtistiaeth

29 Ionawr 2009

Mae dull arloesol Cymru o fynd i’r afael â heriau awtistiaeth wedi’i atgyfnerthu yn sgil penodi cadair athro Prifysgol i ymchwilio’n benodol i’r cyflwr.

Mae’r Athro Susan Leekam, seicolegydd datblygiad sydd wedi bod yn astudio awtistiaeth am yr 20 mlynedd diwethaf, wedi’i phenodi yn Gadeirydd mewn Ymchwil Awtistiaeth yn yr Ysgol Seicoleg.

Credir bod awtistiaeth yn effeithio ar un plentyn o bob 100, ac mae’n creu anawsterau o ran cyfathrebu, ffurfio perthnasoedd a gwneud synnwyr o’r byd.

Cymru yw’r wlad gyntaf yn y byd i gael strategaeth genedlaethol ar awtistiaeth. Mae hyn yn golygu mabwysiadu ymagwedd "gwlad gyfan" sy’n cyfuno gwasanaethau o ansawdd da ac ymchwil i’r anhwylder. Mae’r Gadair newydd yng Nghaerdydd yn rhan o’r ymagwedd honno, ac fe’i cefnogir gan Lywodraeth Cynulliad Cymru a’r ddwy elusen Awtistiaeth Cymru ac Autism Speaks.

Seicolegydd datblygiad yw’r Athro Susan Leekam, ac mae ei hymchwil wedi canolbwyntio ar agweddau gwybyddol a diagnostig ar awtistiaeth a’r cyflyrau sy’n gysylltiedig â hi. Ar hyn o bryd mae’n Athro yn yr Adran Seicoleg ym Mhrifysgol Durham.

Dywedodd yr Athro Leekam: "Rwy’n falch iawn o dderbyn y penodiad pwysig hwn yn Gadeirydd Awtistiaeth ym Mhrifysgol Caerdydd. Mae hon yn swydd academaidd unigryw sy’n cynnig posibiliad anferthol i ddatblygu camau ymlaen mewn ymchwil seicolegol yn genedlaethol ac yn rhyngwladol."

Dywedodd Pennaeth yr Ysgol Seicoleg, yr Athro Dylan Jones: "Mae gan yr Ysgol ystod lawn o sgiliau ac adnoddau i gefnogi’r swydd newydd, gan gynnwys arbenigedd mewn datblygiad emosiynol, geneteg a strwythur a gweithrediad yr ymennydd trwy Ganolfan Delweddu Ymchwil yr Ymennydd Prifysgol Caerdydd. Edrychwn ymlaen at groesawu Sue i’r Brifysgol a gwneud cynnydd sylweddol yn ein dealltwriaeth a’n triniaeth o’r cyflwr gofidus hwn."

Dywedodd Gwenda Thomas AC, y Dirprwy Weinidog dros Iechyd a Gwasanaethau Cymdeithasol gyda Llywodraeth Cynulliad Cymru: "Law yn llaw â rhoi Cynllun Gweithredu Strategol Llywodraeth Cynulliad Cymru ar gyfer Anhwylderau’r Sbectrwm Awtistig ar waith ar hyn o bryd, mae’r penodiad hwn yn arwydd o gyfnod calonogol iawn i awtistiaeth yng Nghymru. Mae’n amlwg y bydd recriwtio’r Athro Leekam, sy’n dod â’i chefndir ymchwil rhagorol gyda hi, yn chwarae rhan allweddol i alluogi Cymru i gymryd ei lle priodol ar y llwyfan ymchwil awtistiaeth cenedlaethol a rhyngwladol. Rwy’n werthfawrogol iawn hefyd o’r bartneriaeth sydd wedi’i chreu gan Awtistiaeth Cymru gydag Autism Speaks a Phrifysgol Caerdydd, a esgorodd ar y penodiad pwysig hwn sy’n torri tir newydd. Braf yw gweld bod Llywodraeth Cynulliad Cymru ac arianwyr yng Nghymru a thu hwnt yn gwneud cyfraniadau pwysig hefyd."

Dywedodd yr Athro Bill Fraser CBE, Cadeirydd Awtistiaeth Cymru: "Mae creu’r Gadair hon yn dangos y ffaith fod Cymru’n dal o ddifrif ynglŷn ag awtistiaeth a’i bod yn barod i gynnig ymatebion arloesol iddi. Edrychwn ymlaen yn fawr iawn at gefnogi Sue a’i thîm ymchwil sy’n datblygu wrth iddynt ymgymryd â’u gwaith cyffrous."

Dywedodd Hilary Gilfoy, Prif Weithredwr Autism Speaks: "Mae ymchwil i Awtistiaeth yn cael ei chydnabod fwyfwy yn awr nid yn unig fel ymchwil ag iddi botensial i fod o fudd mawr i’r rheiny yr effeithiwyd arnynt gan awtistiaeth, ond fel ymchwil sydd hefyd yn hanfodol i’n dealltwriaeth o’r modd y mae’r ymennydd yn datblygu ym mhob unigolyn. Daw’r Athro Leekam â mewnwelediad rhagorol, profiad gwych a llawer o egni i’r rôl, ac edrychwn ymlaen at y cyfraniad y bydd hi a’i chydweithwyr yn ei wneud i Gymru ac i’r byd ehangach."