Skip to content
Skip to navigation menu

English

Gwefan yn rhannu hanesion cleifion ynglŷn â chanser

26 Tachwedd 2010

Gwefan ‘hanesion digidol’ yn cael ei lansio gan Brif Weinidog CymruGwefan ‘hanesion digidol’ yn cael ei lansio gan Brif Weinidog Cymru

Mae cleifion Cymreig wedi cofnodi eu hanesion personol am ganser ar gyfer gwefan unigryw sydd â'r bwriad o helpu pobl sy'n poeni y gallent fod mewn perygl o etifeddu canser.

Mae Storybank wedi ei datblygu mewn ymateb i adborth cleifion, gan Dîm Ymchwil Geneteg Canser y Brifysgol, y Sefydliad Geneteg Feddygol, sydd wedi ei leoli yn yr Ysgol Feddygaeth.

Gyda chyllid wedi ei ddarparu gan yr elusen canser ‘Tenovus’, casglodd a chynhyrchodd yr ymchwilwyr hanesion digidol gan gleifion a wirfoddolodd i rannu eu profiadau ynglŷn â'u taith drwy Wasanaeth Geneteg Canser Cymru.

Mae hanesion y cleifion yn ymwneud ag amrywiaeth o bynciau megis byw gyda chanser; byw gyda'r perygl o ganser etifeddol; a goblygiadau hyn iddynt hwy ac i'w teuluoedd.

"Er bod canserau teuluol yn bethau prin, yn aml mae pobl y mae nifer o aelodau eu teulu wedi dioddef gan ganser yn pryderu y byddant hwythau'n cael canser," yn ôl y Dr Rachel Iredale o'r Sefydliad Geneteg Feddygol yn yr Ysgol Feddygaeth, a arweiniodd y prosiect.

"Mae'r ofn yma o fethu â gwybod at bwy i droi yn gallu achosi straen mawr, sy'n gadael pobol yn teimlo'n ynysig ac yn unig.

"Dyna pam yr ydym wedi datblygu'r wefan hon. Pobol go iawn yn adrodd eu hanesion ac yn mynd i'r afael â'r problemau gwirioneddol sy’n gysylltiedig â chanser, gan gynnig rhywle i bobol eraill droi am gynghorion a chymorth," ychwanegodd.

Dr Rachel Iredale

Un claf a welir ar y wefan yw Cheryle Gould o Gaerdydd, sy'n adrodd hanes ei chanser ar y fron.

Meddai Cheryle: "Ym 1999 fe ganfuwyd bod gen i ganser y fron. Fe es i'r ysbyty a chael ‘lumpectomy’. Wnaethon nhw gynnig dewisiadau i mi. Roedd arna' i angen siarad gyda chleifion eraill oedd wedi bod yn yr un sefyllfa, ond bryd hynny doedd neb y gallwn i siarad â nhw. Felly fe gytunais i'r ‘lumpectomy’ gan nad o'n i eisie cael tynnu fy mron.

"Wrth i mi ddihuno o'r driniaeth, fe ddwedon nhw wrtha' i fod yn newyddion yn ddrwg — roedden nhw wedi gorfod tynnu'r fron, felly roedd raid i mi gael triniaeth arall wythnos yn ddiweddarach, mastectomi. Fe gefais i hynny, ac wedi i mi gael y driniaeth a dod dros honno, fe ges i gemotherapi a radiotherapi, a’r rheiny'n fy nghadw i ffwrdd o'm gwaith am flwyddyn.

"Fe es yn ôl i'r gwaith a dod dros y salwch ac ymadfer ohono fe, ond wedyn, ychydig cyn pen pum mlynedd, yn 2004, daeth lwmp i'r golwg yn fy mron dde. Fe es i'r ysbyty a chael cadarnhad ganddyn nhw fod canser y fron arna' i eto. Fe siaradais gyda'm Hymgynghorydd, ac fe ddwedodd e y byddai ‘lumpectomy’ yn ddigon y tro hwn. Fe es i mewn a chael y driniaeth honno. Yna fe es am gemotherapi a radiotherapi, a chael blwyddyn arall i ffwrdd o'r gwaith, a cholli ’ngwallt, sy'n gwneud i chi deimlo'n ddrwg, mae'ch holl ddelwedd corff yn cael ergyd, a'ch hyder chi yn sgil hynny.

"Pan ges i hynny'r eildro ro'n i'n ulw. Dw i ddim yn dweud ’mod i wedi cymryd y peth yn dda y tro cynta, ond do'n i ddim yn derbyn y peth cystal ag yr o'n i wedi gwneud y tro cynta. Rwy'n gobeithio ’mod i am aros yn iach ac na fydda’ i'n cael y salwch eto, ond os gwna' i bydda' i jest yn delio gyda fe eto fel y gwnes i o'r blaen."

Ychwanegodd y Dr Ian Lewis, Pennaeth Ymchwil yn Tenovus: "Yn Tenovus rydym yn ymdrechu i osod pobl sydd wedi eu heffeithio gan ganser wrth wraidd popeth yr ydym yn ei wneud. Rydym mor falch o ariannu gwaith Gwasanaeth Geneteg Canser Cymru.

"Mae prosiect ‘Storybook’ yn hanfodol o ran cynorthwyo pobl i ymdopi â'r problemau emosiynol ac ymarferol cymhleth y maent yn eu hwynebu os ydynt mewn perygl o gael canser etifeddol."

Cafodd y wefan newydd — www.cancergeneticsstorybank.co.uk — ei lansio'n swyddogol gan y Gwir Anrhydeddus Carwyn Jones AC, Prif Weinidog Cymru, ddydd Iau 25ain Tachwedd.

Meddai’r Prif Weinidog: "Rwy'n falch o lansio'r wefan arloesol hon. Mae dim ond yngan y gair "canser" yn gallu codi ofn ar lawer o bobl, a bydd unrhyw beth sy'n gallu helpu i dawelu ofnau ynglŷn â'r clefyd hwn yn ddefnyddiol iawn.

"Bydd clywed gan bobl eraill sydd wedi eu heffeithio gan y clefyd yn siŵr o gynnig rhyw gymaint o gysur i eraill sydd mewn sefyllfa gyffelyb."

Dolenni perthynol

Tags