Skip to content
Skip to navigation menu

English

Beth yw diben prifysgolion?

08 Awst 2013

VC new web

Beth yw diben prifysgolion? Mae pawb yn gwybod bod prifysgolion yn bodoli er mwyn addysgu myfyrwyr a helpu i greu gweithlu hynod addysgedig. Mae’r rhan fwyaf o bobl hefyd yn gwybod mai dyma’r lle y caiff ymchwil ei wneud sy’n cynhyrchu technoleg megis ffonau clyfar, ceir sy’n eiffeithlon o ran tanwydd a gofal meddygol uwch. Mae hynny’n golygu bod prifysgolion yn rhan hanfodol o’r broses arloesi.

Mae arloesedd yn allweddol i ffyniant a lles gwell, oherwydd mai dyfeisio a mabwysiadu cynhyrchion, prosesau, technegau a pholisïau newydd sy’n gyrru twf a ffyniant yn y dyfodol mewn economïau aeddfed. Fodd bynnag, nid yw’r daith o’r syniad i’r cynnyrch yn syml. Mae angen yr amodau cywir.

Roedd Silicon Valley yn llwyddiant oherwydd bod prifysgolion - yn enwedig Prifysgol Stanford - a’r diwydiant cyfrifiaduron, wedi’u lleoli ar y cyd yng Nghaliffornia ac, wedi’u cefnogi gan gontractau’r llywodraeth, yn ffynnon arloesedd a yrrodd y chwyldro gwybodaeth.

Ym Mhrifysgol Caerdydd, rydym eisiau creu system arloesi a fydd yn gyrru twf economaidd yng Nghymru. Nid wyf yn golygu ein bod yn dymuno ceisio ail-greu'r hyn a ddigwyddodd yng ngogledd Califfornia o’r 1940au ymlaen. Ond gallwn greu system arloesi ar gyfer y genhedlaeth nesaf a fydd yn helpu i roi Cymru ar flaen y gad o ran datblygiadau newydd mewn technoleg, gwasanaethau, iechyd, polisi cymdeithasol, treftadaeth, y celfyddydau a meysydd eraill.

Er mwyn gwneud hyn mae angen i ni greu diwylliant o arloesedd. Mae angen i’n gwyddonwyr sy’n gweithio mewn meysydd allweddol sy’n agos i’r farchnad megis catalysis, offer meddygol, ynni, deunyddiau awyrennau a’u tebyg gael cyfleusterau lle y gallant weithio’n agos gyda’u cymheiriaid yn y diwylliannau perthnasol er mwyn mynd â syniadau o’r labordy i’r adeg lle gallant fod yn gynhyrchion masnachol.

Mae arnom angen canolfannau arloesi lle y gall cwmnïau sy’n dechrau gael lle, cyngor a chymorth fforddiadwy fel y gall eu cwmnïau dyfu a mynd yn annibynnol. Efallai bod y cwmnïau hyn yn deillio o’r brifysgol, yn entrepreneuriaid graddedig neu’n bobl leol sydd â syniadau busnes disglair. Rydym eisiau i fyfyrwyr ymwneud â hyn yn agos.

Byddwn yn creu canolfan ar gyfer addysg fenter wedi’i bwydo o Ysgol Fusnes Caerdydd. Rydym eisiau i israddedigion fod yn gyfarwydd ag arloesedd fel rhan arferol o fywyd yn y brifysgol. Rydym eisiau creu magned a fydd yn denu busnesau a chaniatáu iddynt dyfu a ffynnu. Rydym eisiau ychwanegu elfen o’r gwyddorau cymdeithasol, fel ein bod bob amser yn gwybod beth sy’n digwydd o ran polisïau arloesedd o gwmpas y byd ac yn deall sut y bydd y cyhoedd yn gweld cynhyrchion, gwasanaethau a thechnolegau newydd. Gallwn helpu i ddyfeisio polisïau newydd a fydd yn gweithio i Gymru. Nid yw hyn ynglŷn â thechnoleg yn unig.

Mae’r diwydiannau creadigol yn faes twf pwysig yma a byddwn eisiau Canolfan Diwydiannau Creadigol er mwyn gyrru arloesedd yn y maes hwnnw hefyd. Bydd angen i ni weithio mewn partneriaeth â Llywodraeth Cymru, awdurdodau lleol a phrifysgolion eraill fel bod Cymru gyfan yn gweithio gyda’i gilydd.

Yn ddiamau, mae Prifysgol Caerdydd yn arloesi yn awr. Rydym erioed wedi gwneud hynny. Ond mae’n rhaid i ni fod yn strategol ac yn systematig, gan fuddsoddi yn ein safleoedd ar Ffordd Maendy a Pharc Mynydd Bychan er mwyn sicrhau ein bod yn gwneud popeth sy’n bosibl i sicrhau arloesedd, ffyniant a lles gwell ar gyfer pobl Cymru yn y dyfodol.

Yr Athro Colin Riordan, Is-ganghellor, Prifysgol Caerdydd

University View y Western Mail - 8 Awst

 

Tags