Skip to content
Skip to navigation menu

English

Pam nad yw robiniaid yn mynd yn dew?

21 Rhagfyr 2009

Robin

Mae gwaith ymchwil gan yr Ysgol Fiowyddoniaeth yn taflu goleuni ar y rhesymau pam nad yw’r robin Ewropeaidd yn mynd yn dew – er eu bod yn ymborthi am gyfnodau hirach o lawer.

Mae golau artiffisial wedi bod yn bresennol yn ein hamgylchedd ers cryn amser. Fodd bynnag, dim ond yn ddiweddar mae gwaith ymchwil wedi canfod bod goleuadau stryd a golau artiffisial arall, megis y rheini sy’n dod o adeiladau, yn cael effeithiau negyddol ar lawer o organebau.

Mae gwaith ymchwil eisoes wedi dangos bod golau artiffisial yn effeithio ar ganu adar ond cyn nawr, nid oeddem yn gwybod llawer am yr effeithiau y mae’n eu cael ar arferion ymborthi organebau.

Mae’r ymchwilydd Alexandra Pollard sy’n rhan o Grŵp Prosesau Bioamrywiaeth ac Ecolegol yr Ysgol wedi bod yn astudio hynt a helynt robiniaid mewn ymgais i ddirnad p’un a yw mwy o olau artiffisial yn effeithio ar faint o fwyd maent yn ei fwyta.

Wedi’i ariannu gan ysgoloriaeth ymchwil Cyngor Ymchwil yr Amgylchedd Naturiol, canfu Alex fod gan robiniaid Ewropeaidd sy’n byw mewn amodau golau artiffisial amserlenni gweithgarwch gwahanol i’r rheini sy’n byw mewn amodau naturiol. Ac yn ogystal â hynny, mae ganddynt y gallu i reoleiddio màs y corff yn wahanol.

Dywedodd Alexandra: "Rydym wedi canfod bod robiniaid mewn amodau golau artiffisial yn dechrau eu gweithgarwch dyddiol yn gynharach o lawer na phan fyddant mewn amodau naturiol heb eu goleuo. Fodd bynnag, er eu bod yn weithgar am gyfnod hirach a bod bwyd ar gael iddynt dros nos, maent yn colli swm tebyg o fàs y corff i robiniaid heb eu goleuo – rhywbeth nad oeddem yn disgwyl ei ganfod.

"Pe bai’r bwyd ar gael iddynt yn ddigon hawdd roeddem yn meddwl y byddai’r robiniaid yn bwyta cymaint â phosibl, er mwyn sicrhau bod ganddynt gymaint o egni wrth gefn â phosibl, ond yn raddol gwnaethant fwyta’r bwyd a oedd ar gael iddynt yn hawdd dros eu cyfnod gweithgarwch hwy na’r rheini mewn amodau naturiol.

Er bod hyn yn awgrymu nad yw goleuadau stryd yn effeithio’n negyddol ar allu’r robiniaid i reoleiddio màs eu corff, nid yw hyn yn golygu nad yw’r goleuadau’n effeithio ar agweddau eraill ar ymddygiad adar, megis bridio. Mae’n bwysig cofio bod goleuadau artiffisial yn effeithio ar lawer o organebau eraill, gan gynnwys infertebrata, amffibiaid, ymlusgiaid a mamaliaid ac mae angen lleihau peryglon. Felly mae angen rhagor o waith ymchwil o ran canlyniadau hir dymor a byr dymor goleuadau, yn enwedig o ran cadwraeth."

Cyfrannodd gwaith Alexandra at adroddiad diweddar y Comiswn Brenhinol ar Lygredd Amgylcheddol ar Olau Artiffisial yn yr Amgylchedd.

Tags